Ayak ve ayak bileğinde hareket kısıtlılığı, sık burkulma ve düz tabanlık şikâyetleri bazı durumlarda doğuştan gelen kemiksel bir probleme bağlı olabilir. Bu durumlardan biri olan tarsal koalisyon, özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkan önemli bir ortopedik hastalıktır.
Ben bir Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı olarak şunu özellikle vurgulamak isterim: Tarsal koalisyon erken teşhis edildiğinde kontrol altına alınabilir; geç kalındığında ise hareket kısıtlılığı kalıcı hale gelebilir.
Tarsal Koalisyon Nedir?
Tarsal koalisyon, ayakta bulunan tarsal kemikler arasında normalde bulunmaması gereken anormal bir bağlantı (füzyon) oluşmasıdır.
Bu bağlantı:
- Kemik, kıkırdak veya bağ dokusu şeklinde olabilir
- Ayak eklemlerinin hareketini kısıtlar
- Ayağın esnekliğini azaltır
En sık görülen tipleri:
- Kalkaneonaviküler koalisyon
- Talokalkaneal koalisyon
Tarsal Koalisyon Neden Olur?
Tarsal koalisyon genellikle doğuştan gelen (konjenital) bir durumdur.
Başlıca neden:
- Embriyonik gelişim sırasında kemiklerin ayrışmaması
Bazı durumlarda:
- Genetik yatkınlık
- Travma sonrası gelişim (nadir)
rol oynayabilir.
Tarsal Koalisyon Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler çoğunlukla çocukluk veya ergenlik döneminde ortaya çıkar.
En sık görülen şikâyetler:
- Ayak ve ayak bileğinde ağrı
- Sık tekrarlayan ayak bileği burkulmaları
- Hareket kısıtlılığı
- Sert düz tabanlık (rigid pes planus)
- Uzun süre yürüyememe veya çabuk yorulma
Ağrı genellikle aktivite ile artar.
Tarsal Koalisyon Nasıl Tanı Konur?
Tanı süreci dikkatli değerlendirme gerektirir.
Fizik Muayene
- Ayak hareket açıklığı değerlendirilir
- Düz tabanlık ve sertlik incelenir
- Burkulma öyküsü sorgulanır
Görüntüleme Yöntemleri
- Röntgen: Kemik yapılar değerlendirilir
- BT (Bilgisayarlı Tomografi): Koalisyonun tipi ve derecesi net olarak görülür
- MR: Yumuşak doku ve kıkırdak bağlantılar incelenir
Kesin tanı için BT oldukça değerlidir.
Tarsal Koalisyon Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, hastanın yaşına, şikâyetlerine ve koalisyonun tipine göre planlanır.
Ameliyatsız Tedavi
Hafif ve erken vakalarda tercih edilir:
- İstirahat ve aktivite düzenlemesi
- Ortopedik tabanlık kullanımı
- Ağrı kesici ve anti-inflamatuar ilaçlar
- Fizik tedavi uygulamaları
Bu yöntemler ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir.
Alçı veya Atel Uygulaması
- Ağrılı dönemlerde geçici olarak kullanılabilir
- Eklem hareketi kısıtlanarak rahatlama sağlanır
Tarsal Koalisyon Ameliyatı
Ameliyatsız tedavinin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi gündeme gelir.
Ameliyat Hangi Durumlarda Yapılır?
- Şiddetli ağrı
- Hareket kısıtlılığının artması
- Günlük yaşamın etkilenmesi
- Tekrarlayan burkulmalar
Cerrahi Yöntemler
- Koalisyonun çıkarılması (rezeksiyon)
- Kemik füzyonu (artrodez) – ileri vakalarda
Hangi yöntemin uygulanacağı hastaya özel olarak belirlenir.
Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci
Cerrahi sonrası süreç planlı şekilde ilerler:
- İlk haftalarda istirahat ve yük kısıtlaması
- Kontrollü yürüyüş
- Fizik tedavi programı
İyileşme süresi:
- Ortalama 6–12 hafta
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tarsal koalisyon tedavi edilmediğinde:
- Kalıcı hareket kısıtlılığı
- Kronik ağrı
- Düz tabanlık ilerlemesi
- Günlük aktivitelerde ciddi kısıtlanma
gelişebilir.
Tarsal koalisyon, ayak kemikleri arasında anormal bağlantı ile ortaya çıkan ve hareket kısıtlılığına yol açabilen bir ortopedik hastalıktır. Erken teşhis ve doğru tedavi ile ağrı kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir. Eğer ayak ve ayak bileğinde ağrı, sık burkulma veya hareket kısıtlılığı yaşıyorsanız, detaylı değerlendirme ve size özel tedavi planı için Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç.Dr. Gökhan Karademir ile iletişime geçebilirsiniz.