0532 136 88 88

Topukta ekstraskeletal osteokondrom: bir olgu sunumu

Yazarlar: Bilgin Y, Karademir G, Anarat B, Salduz A

Dergi: J Orthop Oncol, 2015;1:101 (Cilt 1, Sayı 1)

DOI: 10.4172/2472-016X.1000101

Özgün başlık: Extraskeletal Osteochondroma of the Heel: A Case Report

Özet

Osteokondrom en sık görülen benign kemik tümörüdür ve genellikle uzun kemiklerin diz çevresindeki metafizer bölgesinde ortaya çıkar. Kemik yüzeyinden dışa doğru büyüyen, kıkırdak başlıklı bir kemik tümörüdür. Ekstraskeletal osteokondrom, nadir görülen yumuşak doku kıkırdak tümörleri olan ekstraskeletal kondromların bir varyantıdır. Bu olgu sunumu, topukta ekstraskeletal osteokondromu olan 56 yaşında bir kadın hastayı tanımlamaktadır.

Anahtar sözcükler: Ekstraskeletal osteokondrom; yumuşak doku kondromu; ayak; topuk

Giriş

Osteokondromlar tüm kemik tümörlerinin yaklaşık %10-15’inde bulunur [1]. Genellikle diz çevresinde, proksimal tibia ve distal femur gibi bölgelerde kıkırdak başlıklı tümör olarak ortaya çıkar. Ekstraskeletal osteokondromlar da nadiren görülür. En sık 3. ve 6. dekadlarda ortaya çıkar [2]. Ekstraskeletal osteokondromlar çoğunlukla benign tümörlerdir ve tümör semptomatikse lokal eksizyon standart tedavi olarak bilinmektedir [3]. Literatürde yalnızca az sayıda veri bulunduğundan, tedavi seçimi malign transformasyon riskine bağlı olabilir. Bu makale, topuktan kaynaklanan bir ekstraskeletal osteokondrom olgusunu sunmaktadır.

Olgu Sunumu

Elli altı yaşında kadın hasta, giderek artan sağ topuk ağrısı, yakın zamanda ortaya çıkan şişlik ve yürümede güçlük yakınmalarıyla başvurdu. Hastanın ağrısı 5 yıldır mevcuttu ve son 3 ayda artmıştı. Bir yıl boyunca kalkaneal mahmuz tanısıyla fizik tedavi uygulanmıştı. Klinik muayenede sağ ayak topuğunda 5×2 cm ölçülerinde bir nodül, topukta lokalize şişlik, ayakta kavus ve palpasyonla hassasiyet saptandı (Şekil 1). Röntgende, ayağın plantar yüzünde kalkaneusa yakın, santral ossifikasyon alanları içeren ve kortikal aralığa ulaşmayan bir yumuşak doku kitlesi görüldü (Şekil 2). Rutin laboratuvar testleri normal sınırlar içindeydi. Manyetik rezonans görüntülemede (MRG) yaklaşık 46×23 mm boyutunda, T1 ağırlıklı görüntülerde hipointens (santralde izointens), T2 ağırlıklı görüntülerde heterojen hiperintens bir kitle lezyonu görüldü.

Osteokondrom ve heterotopik ossifikasyon ön tanısıyla plantar yüzdeki bu kitle için eksizyonel biyopsi planlandı. Tümör genel anestezi altında tamamen rezeke edildi (Şekil 3); kitlenin sarımsı renkte olduğu, ince bir kapsülü bulunduğu, topuk çevresindeki yumuşak dokulara gevşek biçimde bağlı olduğu ve kemiğe herhangi bir yapışıklığı olmadığı görüldü. Histolojik incelemede benign osteokondromatöz lezyon saptandı; lezyon fibröz kapsülle çevrili, sınırları belirgin, lobüle nodüler yapıdaydı (Şekil 4). Katmanlar dıştan içe doğru şöyleydi: fibröz kapsül, olgun hiyalin kıkırdak ve santral ossifikasyon alanı. Kitlenin çıkarılmasından sonra hasta rahatladı. 18 aylık takipte nüks gelişmedi.

Şekil 1. Topukta nodül, lokalize şişlik, ayakta kavus.

Şekil 2. Ayağın plantar yüzünde kalkaneusa yakın, santral ossifikasyon alanları içeren ve kortikal aralığa ulaşmayan yumuşak doku kitlesi.

Şekil 3. Cerrahi görüntü (sol) – ince kapsülle yumuşak dokulara gevşek biçimde bağlı makroskopik örnek (sağ).

Şekil 4. HE ile boyanmış örnekte fibröz kapsülle çevrili, sınırları belirgin, lobüle nodüler lezyon bulguları.

Tartışma

Ekstraskeletal osteokondromlar, nadiren görülen, yavaş büyüyen, hiyalin kıkırdaktan oluşan soliter nodüllerdir [4]. Yumuşak dokuda kıkırdakla örtülü bir kemik kitlesi olarak ortaya çıkar. Bu tümör için en sık yerleşim yeri eller, özellikle parmaklardır; ayak ikinci sıradadır. Ayrıca araştırmalar, ekstraskeletal osteokondromlar için geniş bir yerleşim yelpazesi göstermiştir [3] 2013’te [4]. 2010’da ayağın plantar yüzünde benzer olgular bildirilmiştir [5]. 2008’de infrapatellar yağ yastığında tek bir osteokondrom olgusu bildirilmiştir [6]. 2012’de dirsek ekleminde bir olgu gösterilmiştir [7]. 2010’da bir pediatrik hastada kalça eklemi yakınında ekstraskeletal osteokondrom bildirilmiştir [8]. 2006’da ense bölgesinde bir osteokondrom bildirilmiştir.

Topuk yağ yastığı osteokondromlarının gelişimi için birkaç teori vardır; bazı araştırmacılar bunun plantar aponevrozun metaplazisi olarak gelişebileceği fikrini ileri sürmüştür [4,8]. Ayrıca Singh ve ark., olgu sunumlarından birinde bunun kalkaneal osteokondromdan ayrılma sonucu oluşabileceğini belirtmiştir [4].

Ekstraskeletal osteokondrom, radyolojik görüntülerde sıklıkla kemik korteksine ulaşmayan santral kalsifikasyon veya ossifikasyon alanlarıyla ortaya çıkar. Literatürdeki diğer olgular, kitlenin sınırlarını net olarak görmek için MRG’nin en iyi yöntem olduğunu göstermektedir; bu, kitlenin malign tümörlerden ayırt edilmesi açısından önemlidir. MRG’de ekstraskeletal osteokondrom T1 ağırlıklı görüntülerde orta yoğunlukta, T2 ağırlıklı görüntülerde ise yüksek sinyal yoğunluğunda görülür [9].

Ayırıcı tanıya miyozitis ossifikans, tümöral kalsinozis, ekstraskeletal osteosarkom, sinovyal kondromatozis, yumuşak doku osteokondromları ve ekstraskeletal osteosarkom, psödomalign kemik tümörü ve ossifiye fibromiksoid tümör girer [10]. Olgun ossifikasyon genellikle benign lezyonla ilişkilidir.

Klasik osteokondromlarda %1-2 malign transformasyon riski vardır [11,12]. Olgumuza benzer şekilde, bu sporadik olgularda malign transformasyon veya nüks görülmemiştir [3]. 2013’te 6×3×3 cm boyutunda bir lezyon bildirilmiş ve 5 aylık takipte nüks gelişmemiştir [13]. 2013’te topukta 10×8 cm boyutunda büyük bir ekstraskeletal osteokondrom bildirilmiş, 30 ay takip edilmiş ve yine nüks veya malign oluşum meydana gelmemiştir. Buna rağmen, yalnızca az sayıda olgu bildirildiği ve çoğunda takip bulunmadığı için malign transformasyonu tartışmak zordur. Bu nedenle, diğer osteokondromlarda olduğu gibi, büyük kitle, 1-2 cm’den kalın kıkırdak başlık, hızlı büyüme ve yeni başlayan ağrı koşulları ekstraskeletal osteokondromlarda malign transformasyon riskini artırmaktadır ve eksizyon açısından göz önünde bulundurulmalıdır [12,14,15].

Sonuç

Osteokondrom, kemiğin en sık görülen benign tümörüdür ve ekstraskeletal olarak nadiren görülür. Malign dejenerasyon riskinin düşük olduğu bildirilmiştir. Bu osteokondromlar malign transformasyon açısından risk faktörü taşımadığı ve asemptomatik kaldığı sürece cerrahi tedavi gerekmediğini, aksi durumda cerrahi eksizyonun tercih edilecek tedavi olması gerektiğini düşünüyoruz.

Bu sayfadaki metin, makalenin Türkçe çevirisidir. Şekiller ve kaynakça için aşağıdaki PDF dosyasında özgün makaleye bakınız.

Kaynaklar ve ileri okuma

Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar:

0532 136 88 88