0532 136 88 88

Ters omuz protez revizyonu: Glenoid kemik kaybı yönetimi

Yazarlar: Diril SK, Karademir G, Atalar AC

Dergi: TOTBİD Dergisi, 2024;23:594-602

DOI: 10.5578/totbid.dergisi.2024.80

Özgün başlık: Reverse shoulder prosthesis revision: Management of glenoid bone loss

Özet

Glenoid kemik kaybı, primer ters omuz protezinde göz önünde bulundurulması gereken bir unsurken revizyon ters omuz protezinde titizlikle değerlendirilmediği takdirde tedavinin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olmaktadır. Bu derlemenin amacı revizyon ters omuz protezinde glenoid kemik kaybının değerlendirilmesi, sınıflandırılması ve yönetim stratejilerinin tartışılmasıdır. Üç boyutlu bilgisayarlı tomografi görüntüleme ve ameliyat öncesi planlama yazılımı glenoid defektlerinin anlaşılmasına, sınıflandırılmasına ve tedavi planının belirlenmesine öncülük etmektedir. Bu verilerle ideal bir yönetim stratejisi için ayrıntılı bir ameliyat öncesi plan oluşturulabilir. Glenoid kemik kaybı ve deformitesi değerlendirilip sınıflandırıldıktan sonra uygun hastalarda glenoid rekonstrüksiyonunda kemik greftleme yöntemleri tedavide etkin şekilde kullanılabilmektedir. Biyolojik yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda veya ciddi defekt varlığında augmentler veya kişiye özel implantlar uygulanabilmektedir. Kemik grefti, augmente glenoid bileşenleri veya kişiye özel implantlar kemik kaybına bağlı glenoid deformitesini düzeltmede ümit verici sonuçlar sağlamaktadır ancak uzun vadeli sonuçlarıyla ilgili yeterli veri bulunmamaktadır.

Anahtar sözcükler: ters omuz protezi; glenoid kemik kaybı; bilgisayarlı tomografi

Giriş

Tarihsel olarak ciddi glenoid kemik kaybı, ters omuz protezi (TOP) yapılması için göreceli bir kontrendikasyon idi. Ancak son zamanlarda bu eksikliğin telafisine büyük ilgi duyuldu.[1-5] Ters omuz protezinin, başarısız bir omuz replasmanının geliştirilmiş omuz fonksiyonuyla revizyonu için uygun bir seçenek olarak kullanılabileceği ilk kez De Wilde ve ark. tarafından gösterilmiştir.[6] Ters omuz protezinin daha fazla gerçekleştirilmesiyle birlikte, TOP sonrası revizyon cerrahisinin de ele alınması ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.[7,8] Yakın zamanda yapılan çok merkezli çalışmada, tüm revizyon vakalarının %48’inde ve tüm TOP revizyon vakalarının %75’inde revizyon implantı olarak TOP kullanıldığı gösterilmiştir.[9] Başarısız bir TOP revizyonu sırasında komplikasyon riski zorlayıcı olabilir, çünkü bu vakalarda sıklıkla greftleme veya diğer kurtarma prosedürleri gerektiren daha belirgin kemik ve yumuşak doku eksiklikleri görülebilir. Ters omuz protezi, kendine özgü tasarım özellikleriyle sıklıkla karşılaşılan bu zorluklarla mücadelede yeterli çözümü sağlayabilir.

Glenoid kemik kayıplarının tedavisi ve rekonstrüksiyonuna yönelik stratejiler arasında sırasıyla eksantrik oyma, otogreft veya allogreftlerle kemik greftleme ve metal augmentlerin kullanımı yer alır.[10,11] Ciddi, kompleks glenoid kaybı vakalarında kişiye özel implantlar kullanılabilir.[12] Kişiye özel protezlerin temel faydası, defekte özgü şekilleri ve dolayısıyla geniş kemik kaybına uygun olmalarıdır. Dezavantajı ise, özel yapım implantların geleneksel implantlardan daha pahalı ve rotasyon merkeziyle kemik/metal hattı arasındaki mesafenin daha fazla olması, daha fazla makaslama kuvvetine ve daha fazla implant gevşemesine neden olmasıdır.

Bu derlemede, revizyon TOP’de karşılaşılan glenoid kemik kaybı paternlerini özetlemek, eksikliklerin değerlendirilmesi ve yeniden yapılandırılması için mevcut seçeneklerin aşağıda belirtilen başlıklar altında ele alınması amaçlanmıştır:

  • Glenoid kemik kaybının değerlendirilmesi
  • Standart bir glenoid komponentin implantasyon sınırları
  • Kemik grefti rekonstrüksiyon teknikleri
  • Glenoid kaybında augmentlerin ve özel yapım implantların rolü

Glenoid Kemik Kaybının Değerlendirilmesi

Radyoloji

Glenoid kemik kaybının değerlendirilmesinde ameliyat öncesi planlama önemlidir. Ön-arka ve aksiller direkt grafiler aynı zamanda glenoid kemik stokunun başlangıç ve iki boyutlu değerlendirmesini sağlar. Glenoid kemik kaybı en iyi aksiyel direkt grafide anlaşılır, ancak vakaların %86’sına kadar bu görünümün retroversiyonu olduğundan fazla yansıttığı gösterilmiştir.[13] Bilgisayarlı tomografi (BT), kemik kaybı, versiyon ve glenoid anatomisi açısından daha ayrıntılı ve üç boyutlu bilgi sağlar.[13,14] Aksiyel BT kesiti, versiyonun değerlendirilmesinde en tekrarlanabilir yöntemdir (Şekil 1). Friedman ve ark. korakoid çıkıntının hemen inferior seviyesinde aksiyel kesit kullanan bir yöntem tanımlamışlardır (Şekil 2).[14] Bu metotta glenoid versiyon, skapular eksen (skapulanın medial ucundan glenoidin orta noktasına kadar) ve glenoid yüz (glenoid yüzün ön ve arka kenarları arasında) arasında çizilen bir çizginin gördüğü açıya eşittir.

Şekil 1. Omuz aksiyel BT kesiti.

Şekil 2. Friedman yöntemi ile glenoid versiyon ölçülmesi.

Revizyon protez cerrahisi, kompleks üç boyutlu glenoid kemik kayıplarıyla sonuçlanabilir.[15] Gupta-Seebauer sınıflandırması, defektin santralliğine veya eksantrikliğine dayalı olarak glenoid kemik kayıplarının üç boyutlu ölçümüne izin verir ve önerilen bir tedavi algoritmasıyla rekonstrüksiyonlarına rehberlik eder.[16] Ayrıca, daha sonra yeni implant tipleri planlanırken ve konumlandırılırken kullanılması gereken %50 kuralı olarak adlandırılan kuralı da tanımlar. Bu kuralda glenoid peginin en az %50’sinin ve glenoide en az iki kilitli vidanın sabitlenmesi önerilmektedir. Ek olarak, primer implant stabilitesi için base plate-kemik grefti yapısının en az %50’sinin orijin skapula kemiği ile temas hâlinde olması gerekir.[16]

Sınıflama

Glenoid kemik kaybının tanımlanmasına yardımcı olmak için radyografilere ve BT’ye dayalı bir dizi sınıflandırma sistemi mevcuttur.[17] Ancak biz yalnızca en sık kullanılanları dikkate alacağız. Walch ve ark. primer osteoartritte glenoid aşınmasını tanımlamış ve aksiller lateral radyografide belirlenen glenoid versiyonuna dayalı bir sınıflandırma geliştirmiştir:[18]

  • A (%59) merkezi erozyon (1: hafif; 2: şiddetli).
  • B (%32) posterior humerus subluksasyonu (1: eklem daralması; 2: belirgin erozyon ve bikonkav glenoid).
  • C (%9) 25°’den büyük retroversiyon.

Bu vakaların %40 kadarında, retroversiyonla sonuçlanan posterior glenoid erozyonunun protez cerrahisi sırasında ele alınması gerekir. Habermeyer ve ark. superior-inferior kemik kaybını göstermek için inferior eğimi ve glenoid erozyonunu inceleyen tamamlayıcı bir sınıflandırma önerdiler.[19] Walch sınıflandırması tek başına yeterli olmayabilmektedir. Sınıflandırma, superior glenoid kenarından inferior glenoid kenarına çizilen bir çizginin, korakoid seviyesindeki dikey bir çizgiyle olan ilişkisine dayanır.

  • Tip 0 (%13) paralel çizgiler gösterir.
  • Tip I (%16) glenoid altındaki çizgilerin kesişimini gösterir.
  • Tip II (%54) glenoid seviyesinde çizgilerin kesişimini gösterir.
  • Tip III (%17) kesişim korakoidin üzerindedir.

Glenoid hizalamasının düzeltilmesi bu nedenle her iki düzlemde de önemlidir. Rotator manşet artropatisi, humerus başının superiora migrasyonunda kısıtlamanın kaybolması sonucu farklı bir aşınma modeli oluşturur. Sirveaux ve ark. superior migrasyon ve superior glenoid erozyonundan kaynaklanan başka bir aşınma modeli tanımlamışlardır:[20]

  • E0 (%49) erozyonsuz superior migrasyon
  • E1 (%35) konsantrik glenoid erozyonu
  • E2 (%10) superior glenoid erozyonu
  • E3 (%6) inferior glenoid erozyonu

Rotator manşet artropatisi olan hastaların %50’sinden fazlasında bir dereceye kadar glenoid erozyonu olacaktır. Dikkat edilmesi gereken nokta, bu yaklaşımın yalnızca superior-inferior düzlemdeki erozyonu belgelediği ve genellikle ele alınması gerekecek kadar posterior glenoid aşınmasının da mevcut olduğudur. Üç boyutlu bir yapısal açığı iki boyutta değerlendirmenin açıkça sınırlamaları vardır.

Antuna ve ark. revizyon cerrahisi sırasında glenoid kemik kaybının intraoperatif bir sınıflandırmasını tanımlamışlardır. Kemik kaybının alanı (merkezi, periferik veya kombine) ve ciddiyeti (hafif, orta ve şiddetli) ile ilgili iki bölümlü bir sınıflandırmaya dayanmaktadır.[5] Serilerinde glenoid bileşenin çıkarıldığı 43 hastadan 18’inin (%42) kemik stokunun yeni bir komponent implante edilemeyecek kadar az olduğunu bildirmişlerdir. Page ve ark. revizyon sırasında impaksiyon greftlemeye yardımcı olmak için bu sınıflandırmanın bir modifikasyonunu önerdiler. Kemik kayıplarını şu şekilde sınıflandırdılar:[21]

  • Tip I: Kontrol altına alınabilir. (Sağlam bir glenoid kenarı ve duvarı).
  • Tip II: Kontrol altında değil ancak kontrol altına alınabilir hâle dönüştürülebilir. (Sağlam glenoid kenar ancak glenoid duvar delikli).
  • Tip III: Kontrol altına alınamaz. (Yetersiz glenoid kenarı ve duvarı).

Tip I, impakt greftleme için uygundur, tip II, mesh veya kortikal greft ile tip I’e dönüştürülebilir ve daha sonra impaksiyon greftleme yapılabilir ve son olarak tip III, impaksiyon greftleme için uygun değildir. Antuna ve Seebauer daha sonra tüm glenoid aşınma modellerini tanımlamak için buna dayalı olarak değiştirilmiş bir sınıflandırma sistemi önerdiler. Temel olarak kusurları sentrik (tonoz tahribatının derecesine bağlı olarak C1-4) ve eksantrik [kusurun yüzdesine bağlı olarak E1-4 (minimum, <%30, %30 ile %60 ve >%60) olarak tanımlar ve konumu (ön, arka, vb.)].[17] İster otogreft ister allogreft için olsun, BT’de greft şekli ve boyutunun planlaması artık ticari yazılım kullanılarak mümkündür.[22]

Özetle, revizyon cerrahisinde glenoid defektinin net bir şekilde anlaşılması, ameliyat öncesi planlamanın önemli bir bölümünü oluşturur. Bilgisayarlı tomografi taraması, defektin üç boyutlu doğasının, doğru glenoid hizalamasının ve versiyonun yeniden sağlanmasındaki zorlukların değerlendirilmesinde radyografik değerlendirmeden üstündür.

Standart Glenoid İmplantın Kısıtlamaları

Ne yazık ki, revizyon cerrahisinde glenoidde sıklıkla yeterli kemik stoku olmadığı görülür, bu nedenle büyük glenoid defektlerinin yönetimi çok zorlu olabilir. Revizyon TOP uygulamasında glenoid base plate başarısız olduğunda ve cerrah glenoid kemik stoku konusunda endişelendiğinde, bunu revize etmek için birkaç seçenek vardır. İlk adım, kemik kaybının ne kadar önemli olduğunu anlamak için tipik olarak base plate çıkarılarak BT taraması şeklinde gelişmiş görüntüleme elde etmektir. Temelde iki temel faktör glenoid stokun derinliği ve boyutlarıdır. Glenoid stokun derinliği erozyon derecesine bağlı olarak değişir, ancak 35 milimetre (mm)’ye kadar büyük olabilir ve genellikle alt glenoid dairenin merkez noktasındadır. Tipik olarak ortak bir peg uzunluğu yaklaşık 15 mm’den başlar ancak bu implant tasarımları arasında değişkenlik göstermektedir.[23] Boileau ve ark. bony increased offset (BİO) tekniğinin bir parçası olarak pegin minimum 8 mm derinliğinde başarılı olduğunu bildirmesine rağmen, gerekli peg uzunluğu konusunda çok az fikir birliği vardır.[24] Yazarlar bir implantın peg çivisinin minimum derinliğinin en az 10 mm olmasını önermektedir. Hacim önemlidir, çünkü ilk sabitlemeyi sağlamak için en az iki vidanın da yerleştirilmesi gerekir.

Hopkins ve ark. çeşitli vida konfigürasyonları ve boyutlarında sonlu elemanlar analizi gerçekleştirmiştir.[25] Aslında vida uzunluğunun 16 mm’den 30 mm’ye çıkarılması, mikro harekette %30’luk bir azalmaya yol açmış, vidanın açısının dübelin açısına göre arttırılması aynı zamanda mikro harekette doğrusal bir azalma göstermiştir. Bu nedenle, daha uzun vidaları, özellikle de üst ve alt vidaları destekleyip desteklemeyeceğini belirlemek için glenoid hacmi değerlendirilmelidir. En üstteki vidanın supraskapular sinire zarar vermemesine dikkat edilmelidir.[24]

Özetle, BT taramasında ameliyat öncesi planlama sırasında en az 10 mm’lik doğal glenoid derinliğinin olmasını öneriyoruz. Ek olarak ideal olarak en az 30 mm’lik superior ve inferior vidanın gönderilmesini mümkün kılacak yeterli hacim bulunmalıdır. Revizyon TOP’de ana hedeflerden biri glenoid komponentin uygun oryantasyonda yerleştirilmesi olmalıdır.

Kemik Greft ile Rekonstrüksiyon

Glenoidin kemik grefti, kemik kaybı standart bir implantın uygulanmasını engelleyecek kadar şiddetli olduğunda gereklidir ancak kemik kaybı, stabil bir glenoid greft-implant yapısının elde edilemeyecek kadar şiddetli olması durumunda kontrendikedir. Wagner ve ark. revizyon TOP’de glenoid greftlemenin, glenoid kemik grefti olmayan revizyon TOP vakalarıyla karşılaştırıldığında daha yüksek oranlarda glenoid gevşemesi ve ardından gelen başarısızlıkla ilişkili olduğu sonucuna varmıştır.[26] Glenoid kemik greftlemesinde çok sayıda teknik ve yaklaşım vardır. Kullanılan tekniğin türü, Antuna ve ark. tarafından tanımlandığı gibi kemik kaybın türüne bağlı olacaktır: merkezi, periferik veya birleşik. İşlem tek veya iki aşamalı olarak yapılabileceği gibi kullanılacak greftin türü konusunda da tartışmalar vardır.[5] Merkezi defektler doğası gereği kontrol altına alınabilir ve bu nedenle çok derin olmadığı sürece greftin defekte yerleştirilmesi mümkündür. Revizyon ortamında, Neyton ve ark. başarısız anatomik çimentolu glenoid bileşenin bıraktığı büyük merkezi defekti doldurmak için kortiko-kansellöz iliak krest grefti kullanmışlardır. Ancak bu seride yeni bir glenoid bileşen yerleştirilmemiştir.[27] Page ve ark. kısa dönem sonuçları iyi olan dört hastada impaksiyon greftleme ve revizyon ortamında glenoid bileşenin yeniden yerleştirilmesini tanımlamışlardır.[21] Defekti kontrol altına alınmış, kontrol altına alınabilir (mesh veya kortikal greft kullanımıyla) veya kontrol altına alınamaz olarak sınıflandırdılar. İzole merkezi defektler, impaksiyon greftleme teknikleriyle tedavi edilebilir. Periferik defektlerin tedavisinin daha büyük bir zorluk olduğu belirtilmiştir.

Total omuz protezi sürecinde temel endikasyon Walch ve ark. sınıflandırmasına göre B2 tipi glenoidlerin düzeltilmesi olmuştur.[18] Steinman ve Cofield anatomik replasmanın bir parçası olarak defekte ayrı ayrı sabitlenmiş kama greftli 17 hastadan oluşan bir seri bildirmişlerdir.[28] Vakaların yaklaşık %68’inde iyi veya mükemmel sonuçlar elde etmişler ancak hastaların %14’ünde tam greft rezorpsiyonu meydana gelmiştir. Hill ve Norris vakaların %47’sinde ya greft yetmezliği/rezorpsiyonu gösteren ya da revizyon gerektiren benzer bir deneyim yaşamışlardır.[29] Walch ve ark. tarafından incelenen 92 vakalık anatomik total omuz protez serisindeki yedi hastada greftleme gerektiği ve bunlardan sadece ikisinin iyileştiği bildirilmiştir.[30]

Bu tür sonuçların nedenlerini kesin olarak ortaya koyacak doğrudan bir kanıt olmamasına rağmen, bunlar glenoidle greft arasına giren çimento kullanımının bir sonucu veya eksantrik glenoid yüklemesine neden olan ve greftin birleşmesini engelleyen kronik yumuşak doku dengesizliklerinin bir sonucu olabilir. Sonuçları iyileştirmek amacıyla greftleme yeni bir glenoid implant olmadan gerçekleştirilmiş ve bazı durumlarda daha sonraki bir tarihte yeni bir glenoid protez implante edilmiştir. Iannotti ve Frangiamore 19 vakalık serilerinde 10 vakaya kadar (%55) rezorpsiyon bildirdiler.[31] Benzer şekilde Phipatanakul ve Norris greftin %50’ye varan oranda çöktüğünü bildirmişlerdir.[32] Her iki seride de humeral komponentin eklendiğini ve bunun kaynama oranlarını etkilemiş olabileceğini belirtmekte fayda vardır.

Grammont, hem deltoid kasını germek hem de rotasyon merkezini medialleştirmek (böylece kemik-implant arayüzündeki stresi azaltmak) için medialleştirilmiş bir glenoidde inferiora doğru glenosferin yerleştirilmesini yaygınlaştırdı.[33] Bu yaklaşım, base plate için minimum gereklilikler göz önüne alındığında, glenoidin bir dereceye kadar aşınmasını kesinlikle tolere edecektir. Bununla birlikte, inferior skapular çentiklenme (notching) oluşabileceğine ilişkin endişeler mevcuttur.[34] Çentiklenmeyi azaltmak amacıyla Frankle ve ark. implantın lateralizasyonunu ve rotasyon merkezinin lokasyonunu incelemiştir.[35] Ancak rotasyon merkezinin lateralize edilmesi deltoid abdüksiyon kuvvetlerini, implant-kemik arayüzü ve skapula sıkışmasıyla ilgili endişeleri arttırabilir.[33,36-39]

Boileau ve ark. peg içinden geçirilen ve metaglen vidalarla sabitlenen dairesel bir greft ile offseti yeniden oluşturan bir BİO tekniğini önermişlerdir (Şekil 3, 4).[24] Birleştiğinde implant-kemik arayüzü de bu tasarımda lateralize olacaktır (her ne kadar rotasyon merkezinin aşırı lateralizasyonu zorunlu olmasa da). Kırk iki olguluk serilerinde 41 olguda (%98) greftin tam olarak entegre olduğunu bildirmişlerdir. Bu tür olumlu sonuçları sağlayan, greftin kompresyonu ve ters tipte bir base plate’in ilave stabilitesinin birleşimi olabilir. Bu sonuçlar, revizyon ortamında TOP kullanımında da benzer şekilde tekrarlanmıştır.[39] Primer ve revizyon vakaları için BİO tekniğine benzer, ancak eklem hattını lateralize etmeye gerek olmayan otolog kemik grefti-implant kompozit tekniğiyle 56 vakaya ilişkin ilk deneyimlerini %95’lik peg entegrasyon oranı ve %90’lık bir greft entegrasyon oranıyla bildirmişlerdir.[40] Bu başarının bir kısmını grefte (metal base plate ile) kompresyon uygulanmasına ve bir kısmını da mükemmel osseo-integratif özelliklere sahip olduğu gösterilen trabeküler metal kullanımına atfetmişlerdir.[41,42]

Şekil 3.a,b. BİO tekniği ile TOP cerrahisi uygulanan hastanın sağ omuz ön-arka (a) ve oblik (b) radyografileri.

Şekil 4.a,b. BİO tekniğinde kullanılmak üzere hazırlanan greftin (a), glenoide uygulamasının gösterilmesi (b).

Ancak glenoid defekt ciddiyse ve greft osteosentezi güvenilir değilse kemik grefti ve fiksasyonu üzerindeki aşırı stres nedeniyle humeral komponent uygulanması ve redüksiyon tehlikeli olabilir. Kemik rekonstrüksiyonu stabil olduğu ve aşırı gerilim olmadan implant redüksiyonu kolay olduğu sürece tek adımlı prosedürde üç koşulun karşılanması gerekir:

  • Yeterli greft stabilitesi (impaksiyon),
  • Doğal skapular kemiğe en az 5 mm implante edilen santral peg,
  • Skapula kemiğindeki (korakoid sütun ve taban) vida sütunları tarafından desteklenen merkezi peg.

Yukarıdaki koşullar karşılanmazsa iki aşamalı bir prosedür tercih edilir: Metaglen (greftin sabitlenmesi için) ve glenosfer implantasyonu ile iliak kanattan otogreft kullanılarak primer kemik rekonstrüksiyonu.[43]

Özet olarak, periferik defektlerin standart bir glenoid implantla greftlenmesi daha zordur ve otolog greft-implant kompozit tekniğiyle ters tipte metal destekli base plate’e sahip bir glenoid bileşeni veya ters omuz protezi düşünülmelidir. Ters omuz protezi durumunda, otolog greft-implant kompozit tekniği kemik stokunun onarılması için güvenilir bir yöntemdir, ancak bunun başarılı olması için doğal glenoid kemik stokunda iyi bir sabitleme gereklidir. Tek aşamalı glenoid kemik greftleme şartları sağlanmadığı durumlarda iki aşamalı işlemle glenoid defekti rekonstrükte edilmelidir.

Glenoid Kaybında Augmentlerin ve Özel Yapım İmplantların Rolü

Glenoid kemik eksikliği varlığında standart dışı implantların kullanımına ilişkin iki ana endikasyon vardır. Birincisi, kemik kaybını telafi etmek için anatomik omuz protezlerinde posterior augmentasyonlu glenoidlerin kullanımını içerir. Walch sınıflamasına göre B2 tipi glenoidlerde posterior kemik kaybı, kemiği yeniden inşa etmeye çalışmaktan ziyade glenoid bileşen üzerindeki kama augmentler ile telafi edilebilir.[18] Uygulanabilirliği laboratuvar ve sonlu elemanlar analiziyle desteklenmektedir.[44,45] Benzer şekilde, kemik-implant ara yüzündeki makaslama gerilimlerini önlemek için kademeli bir protez de düşünülebilir.[46] Rice ve ark. ortalama beş yıllık takip ile 14 keel tip çimentolu tamamı polietilen posteriordan augmente edilen glenoid bileşenlerin sonuçlarını bildirmişlerdir.[47] Ancak implant humerus başının posterior subluksasyonunu gidermemiş ve bu da tatmin edici olmayan sonuçlara yol açmıştır. Tamamen polietilen bir glenoid bileşenin çimentoyla sabitlenmesi, kaynamama ve greft rezorpsiyonunun teorik potansiyeli nedeniyle zorlayıcı olabilir. Ek olarak, glenoid bileşenin ne kadarının doğal kemiğe fiksasyon sağlayacağı ve potansiyel olarak implantın erken gevşemesine ve yetmezliğine yol açacağı konusunda da bir soru işareti vardır.[48]

İkinci endikasyon ise hastaya özel olarak üretilen implantın kullanılmasıdır. Ciddi glenoid kaybının olduğu ve ters tip bir protezin güvenli bir şekilde sabitlenmesinin, santral peg ve vida yerleşimine izin vermeyecek seviyede kemik eksikliğinin bir sonucu olarak imkânsız olduğu durumda bir seçenektir. İki aşamalı kemik greftlemenin kötü sonuçları incelenmiştir, bu nedenle özel implant kullanımının gelecekte bir seçenek olabileceği düşünülmektedir. Literatürdeki deneyimlerin çoğu tümör endoprotezinin kullanımına ilişkindir ve sonuçlar beklenenden kötüdür.[49,50] Bu, tümörün kendisinden kaynaklanabileceği gibi kemoterapi veya radyoterapinin etkisi de olabilir. Kalça cerrahisi literatürü incelendiğinde, masif asetabular kemik kaybını tedavi etmek için özel asetabular bileşenlerin rolünü destekleyen makul kanıtlar vardır.[51-53] Karpyshyn ve ark. omuz eklemine uygulanan hastaya özel glenoid komponent içeren TOP serilerinin kısa dönem sonuçlarını bildirdikleri derlemede klinik skorlarda anlamlı iyileşme elde edilmişken geleneksel yönteme kıyasla daha az oranda komplikasyon görülmüştür.[54]

Deneyimlerimize göre, BT tarama sonuçlarına dayalı olarak özel yapım glenoid bileşenlerinin kullanımının, sınırlı takip süresine rağmen, klinik ve radyolojik sonuçları teşvik eden, şiddetli glenoid kemik kaybının tedavisi için potansiyel bir çözüm olduğu gösterilmiştir. Bu implantlar, omuz protezi konusunda yüksek derecede deneyime sahip, ameliyat sırasındaki kaçınılmaz zorlukların üstesinden gelebilecek cerrahlar tarafından gerçekleştirilmelidir. Ciddi glenoid kemik kaybında kişiye özel implantlarla klinik tam bir iyileşme garanti edilemese de en güvenilir sonucu ağrının azalmasıdır. Glenoid kemik stokunun şeklinin ve miktarının bilgisayar analizi, yeni sınıflandırmalarla birlikte, cerrahın en zor vakalar da dâhil olmak üzere iyi klinik ve radyolojik sonuçlar elde etmesini sağlayabilir.

Hastaya özel enstrümantasyon, cerrahi tasarım, simülasyon ve üç boyutlu baskının kullanımı tıpta hızla gelişmektedir. Simetrik veya açılı bir kemik grefti hazırlamak için basit, yeniden kullanılabilir kesme kılavuzları mevcut olsa da şu anda cerrahların kemik greftini doğru bir şekilde hazırlamasına ve glenoid deformitesini düzeltmesine olanak tanıyan hastaya özel bir cihaz mevcut değildir.[54] Primer TOP cerrahisinde ilk adımlar atılmaya başlansa da revizyon TOP olgularında henüz hastaya özgü kılavuz tasarımları mevcut değildir.

Tartışma ve Sonuç

Revizyon TOP için %50 gibi yüksek bir komplikasyon oranı rapor edilmiştir.[55] Ancak revizyon TOP’nin başarısız primer omuz artroplastisi için etkili bir tedavi olduğu da bildirilmektedir.[56] Ters omuz protezi sayısı artmaya devam ettikçe TOP’yi takip eden glenoide bağlı komplikasyonlar daha yaygın hâle gelmektedir. Ayrıca TOP endikasyonları genişledikçe, bu implant omuzla ilgili daha zor sorunların üstesinden gelmek için kullanıldığından glenoid kemik kaybı sorunları da artmaya devam edecektir. Ters omuz protezini takiben prevalans sıklığına göre sırasıyla revizyon cerrahisinin en yaygın nedenleri instabilite (%38), enfeksiyon (%22) ve glenoid gevşemesidir (%13).[57,58] Bu komplikasyonların çoğu, sorunun etiyolojisinin düzeltilmesiyle tedavi edilebilir ve hastaya uygun bir sonuç sağlanabilir. Amaç her zaman hastaya mümkün olduğu kadar iyi işleyen bir omuz sağlamak olsa da revizyon cerrahisinin gerçekleriyle hareket etmek gerekmektedir. Ters omuz protezinde glenoid kemik kaybı önemli bir zorluk oluştursa da çok sayıda tedavi seçeneği mevcuttur. Yeterli görüntüleme ile ameliyat öncesi planlama ve her seçeneğin sınırlamalarının ayrıntılı bilgisi, başarının temel koşullarıdır.

Her ne kadar santral defektler öncelikli olarak greftlenebilirse de periferik defektler ve belirgin retroversiyon, ya kemik greftlemeyi, ters tip metal glenoid base plate kullanımını ya da ters omuz protezine dönüşümün değerlendirilmesini gerektirir. Ters omuz protezinde, BİO kemik grefti tekniği, kemik stokunun onarılmasının yanı sıra bileşenin orijinal eklem hattına lateralleştirilmesi için güvenilir bir yöntem sunar. Ancak peg ve vidaların yerleştirilmesi için minimum 10 mm’lik orijinal glenoid derinliği gereklidir. Ayrıca yazarlar 30 mm veya daha uzun en az iki sabitleme vidası önermektedir. Bu mümkün değilse, ya iki aşamalı bir prosedür (greftleme, ardından nihai implant) düşünülmeli ya da sadece hemiartroplasti uygulanmalıdır. Şu anda literatürde özel glenoid implantların TOP revizyonu için kullanılmasını kuvvetle öneren yeterli kanıt bulunmamaktadır.

Özgün makalenin kaynakçası ve şekilleri için aşağıdaki PDF dosyasına bakınız.

Kaynaklar ve ileri okuma

Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar:

0532 136 88 88