0532 136 88 88

Polipropilen mesh ile güçlendirme süperior kapsüler rekonstrüksiyonda akut biyomekanik özellikleri iyileştirmiyor: ovin model çalışması

Yazarlar: Karademir G, Durbas A, Diril SK, Ozdemir YE, Tunali O, Ersen A, Atalar AC

Dergi: J Orthop Surg Res, 2026;21:223

DOI: 10.1186/s13018-026-06740-4

Özgün başlık: Polypropylene mesh reinforcement does not improve acute biomechanical properties in superior capsular reconstruction: an ovine model study

Özet

Arka plan: Süperior kapsüler rekonstrüksiyon (SCR), onarılamayan rotator manşet yırtıkları (IRCT) için bir tedavi seçeneğidir; ancak greft yetmezliği önemli bir sınırlılık olmaya devam etmektedir. Fasya (FA) greftleri yaygın olarak kullanılsa da ameliyat sonrası sonuçlar yetersiz kalabilir ve bu durum daha yüksek mekanik yetmezlik oranlarına katkıda bulunabilir. Polipropilen mesh (PM) ile güçlendirmenin yumuşak doku onarım dayanımını artırdığı gösterilmiştir; ancak SCR’deki akut biyomekanik etkinliği yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmada, ovin (koyun) modelinde PM ile güçlendirmenin SCR’de FA greftlerinin biyomekanik stabilitesini artırıp artırmadığı değerlendirilmiştir.

Yöntem: IRCT modellemek için on adet taze-dondurulmuş ovin kadavra omzu kullanılmıştır. Örneklerin bağımsızlığını sağlamak amacıyla her hayvandan yalnızca bir omuz dahil edilmiştir. Örnekler rastgele iki tedavi grubuna ayrılmıştır: yalnızca FA ile SCR (FA-SCR) ve PM ile güçlendirilmiş FA-SCR (PMFA-SCR). PMFA-SCR grubunda mesh, katlanıp dikilmeden önce FA greftinin içine yerleştirilmiştir. Greftler, tüm örneklerde glenoidde anterosüperior/posterosüperior iki ve humerus ayak izinde (footprint) anterior/posterior iki sütür çapası kullanılarak glenoide ve humerusa tespit edilmiştir. Biyomekanik test, örnekler 30° abdüksiyonda yerleştirilerek özel bir cihazla yapılmıştır. Dinamik testte 1000 döngü boyunca 1 Hz’de 10 ile 50 N arasında siklik yükleme uygulanmış, yer değiştirme ve sertlik kaydedilmiştir. Hemen ardından, nihai yük, akma yükü ve yetmezlik modunu belirlemek için 20 mm/dk çapraz kafa hızında statik yüke-kadar-yetmezlik (load-to-failure) testi yapılmıştır. Veriler Student t-testi ile analiz edilmiştir.

Bulgular: FA-SCR ve PMFA-SCR benzer biyomekanik performans göstermiştir; başlangıç aşamasında (p = 0,74) ve 1000 döngü sonunda (p = 0,83) yer değiştirmeler karşılaştırılabilir düzeydedir. Kümülatif yer değiştirmede (p = 0,63) ve ilk ve son döngüden sonraki siklik sertlikte (sırasıyla p = 0,68 ve p = 0,82) anlamlı fark gözlenmemiştir. Statik testte nihai yüke-kadar-yetmezlik (p = 0,75), yer değiştirme (p = 0,57), akma yükü (p = 0,92) ve son sertlik (p = 0,69) açısından anlamlı fark saptanmamıştır.

Sonuç: Akut ex vivo ovin modelde PM ile güçlendirme, SCR’de FA greftlerinin sıfırıncı zamandaki (time-zero) biyomekanik performansını iyileştirmemiştir; bu durum, mesh ile güçlendirmenin olası yararının zamana bağlı ve biyolojik olarak aracılı olabileceğini düşündürmektedir.

Kanıt düzeyi: V

Anahtar kelimeler: Süperior kapsüler rekonstrüksiyon, Rotator manşet yırtıkları, Onarılamayan rotator manşet yırtıkları, Polipropilen mesh, Biyomekanik çalışma, Ovin model, Fasya grefti

Giriş

Onarılamayan rotator manşet yırtıkları (IRCT), ciddi dejeneratif özellikleri ve bildirilen oranı %94’e varan kalıcı yüksek yapısal onarım yetmezliği nedeniyle omuz cerrahisinde önemli güçlükler oluşturmaktadır.1–4 IRCT’lerin karmaşıklığı başlıca belirgin tendon retraksiyonu ve elastisite kaybı, ileri kas atrofisi ve yağlı infiltrasyondan kaynaklanmakta, bunlar bir arada tendonun tam anatomik yeniden yerleştirilmesini olanaksız kılmaktadır.3,5 Bu nedenle cerrahlar debridman, parsiyel onarım veya tendon transferleri gibi çeşitli alternatif tedavi stratejilerini araştırmışlardır.4,6–8 Bunlar arasında, 2012 yılında Mihata ve arkadaşları tarafından öncülük edilen süperior kapsüler rekonstrüksiyon (SCR), süperior kapsül kaybından kaynaklanan biyomekanik instabiliteyi doğrudan ele aldığı için özellikle genç ve aktif hastalarda IRCT’ler için bir alternatif olarak öne çıkmıştır.8–11 Umut verici ilk sonuçlara rağmen SCR’de greft yetmezliği oranları geniş bir aralıkta (%5–36) değişmekte; bu durum mekanik dayanıklılığı artıran daha iyi greft materyallerine duyulan kritik ihtiyacın altını çizmektedir.10,12–16

SCR’de kullanılan greft materyalinin bütünlüğü ve biyomekanik özellikleri klinik başarı için belirleyicidir. Otogreftler, allogreftler, ksenogreftler ve sentetik greftler dahil çeşitli greft materyalleri yaygın olarak kullanılmış olup fasya (FA) greftleri umut verici klinik sonuçlar göstermiştir. Ancak bunların biyomekanik özellikleri ve %12 ile %41 arasında değişen yetmezlik oranları konusunda kaygılar sürmektedir.16–21 İdeal bir greft güçlü mekanik destek sağlamalı, konak doku büyümesini desteklemeli ve mükemmel biyouyumluluk sergilemelidir.22–25 Üstün çekme dayanımı ve olumlu biyouyumluluğu nedeniyle fıtık onarımında, onkolojik ekstremite koruyucu cerrahide ve total kalça artroplastisinde yaygın olarak kullanılan polipropilen mesh (PM), SCR’de güçlendirme için umut verici bir adaydır.26–28 Rotator manşet onarımlarında PM ile güçlendirmenin mekanik yararlarını gösteren ön çalışmalar olsa da SCR bağlamındaki etkinliği yeterince araştırılmamıştır.20

SCR’yi inceleyen önceki biyomekanik çalışmalar FA ve PM mesh dahil çeşitli greft materyallerini karşılaştırmış, ancak hiçbiri PM ile güçlendirilmiş FA greftlerini birleştiren yapıları değerlendirmemiştir.9,17,29,30 PM’nin yumuşak doku onarımlarını belirgin biçimde güçlendirme potansiyelinin kabul edilmiş olması göz önüne alınarak, FA greftlerinin PM ile güçlendirilmesinin geniş rotator manşet yırtıkları için yapılan SCR işlemlerinde biyomekanik stabiliteyi artıracağı hipotezi ileri sürülmüştür. Bu nedenle bu biyomekanik çalışma, PM ile güçlendirilmiş FA greftlerinin (PMFA-SCR) mekanik performansını yalnızca FA greftlerininkiyle (FA-SCR) bir ovin modelde karşılaştırarak, PM ile güçlendirmenin SCR işlemlerinde mekanik bir üstünlük sağlayıp sağlamadığını belirlemeyi amaçlamaktadır.

Gereç ve yöntem

Örneklerin hazırlanması

Çalışma, yerel Kurumsal Etik Kurul (IRB) tarafından onaylanmıştır. Tüm ovin kadavra omuzları, eğitim ve araştırma amacıyla düzenli olarak biyolojik örnek sağlayan lisanslı yerel bir mezbahadan temin edilmiştir. Temin süreci kurumsal ve ulusal hayvan refahı düzenlemelerine uygun olup bu çalışma için özel olarak hiçbir canlı hayvan ötanazi edilmemiştir. Ovin infraspinatus tendonunun insan supraspinatus tendonu için uygun bir anatomik ve biyomekanik vekil olarak doğrulanmış olması nedeniyle ovin omuz deneysel platform olarak seçilmiştir.31–34 Taze-dondurulmuş, kadavra, iskelet olgunluğuna ulaşmış on adet ovin omuz toplanmış ve çözdürülene kadar −20°C’de saklanmıştır. İstatistiksel bağımsızlığı sağlamak için her hayvandan yalnızca bir omuz dahil edilmiş, aynı ovin kadavradan bilateral örnek kullanılmamıştır. Oda sıcaklığında 24 saat çözdürmenin ardından, IRCT modelini taklit edecek şekilde infraspinatusu izole etmek için supraspinatus, tendonu ve periartiküler yumuşak dokular diseke edilmiştir.31

Randomizasyon ve örneklem büyüklüğü

Gereken örneklem büyüklüğünü belirlemek için G*Power (sürüm 3.1) ile a priori güç analizi yapılmıştır. Birincil sonuç ölçütü yüke-kadar-yetmezlik (ultimate load-to-failure) olarak belirlenmiştir. Klinik olarak anlamlı fark, kontrol grubuna kıyasla yüke-kadar-yetmezlikte %30’luk artış olarak tanımlanmıştır. Buna dayanarak geniş bir etki büyüklüğü (Cohen d = 1,5) varsayılmış, alfa düzeyi (α) 0,05 ve güç (1-β) 0,80 olarak belirlenmiştir. Analiz, grup başına en az dört örnek gerektiğini göstermiştir. Olası örnek kaybı veya teknik dışlamaları karşılamak için her gruba beş örnek ayrılmış, toplam örneklem büyüklüğü N = 10 olmuştur. Çalışma, yüke-kadar-yetmezlikte gruplar arası görece büyük bir farkı saptayacak güçte tasarlanmıştır; mevcut örneklem büyüklüğüyle daha küçük farklar saptanamamış olabilir. Örnekleri iki tedavi grubuna (FA-SCR ve PMFA-SCR) atamak için bağımsız bir araştırmacı tarafından rastgele sayı dizisi oluşturulmuştur.

Cerrahi prosedür

Bir gruba yalnızca FA greftleri ile SCR uygulanmış (FA-SCR), diğer gruba PM ile güçlendirilmiş FA greftleri ile SCR yapılmıştır (PMFA-SCR). FA greftleri, model tutarlılığını sağlamak için aynı hayvandan alınmıştır (ovin otogreft). FA boyutları alındıktan sonra standartlaştırılmıştır (4,0 × 3,0 mm; kalınlık: 2,0 ± 0,2 mm). Tedavi grubuna bağlı olarak, alınan FA greftleri içinde PM olacak veya olmayacak şekilde üç kez katlanmıştır. PMFA-SCR grubunda standart ağırlıkta, emilmeyen, örgü polipropilen monofilaman mesh PM (PROLENE™, Ethicon Inc., Somerville, NJ) kullanılmıştır. Mesh, katlanmamış fasyanın boyutlarına uyacak şekilde kesilmiştir. Güçlendirme tekniğinde “sandviç” konfigürasyonu uygulanmıştır: mesh fasyanın merkezine yerleştirilmiş ve uzunlamasına ekseni boyunca üç kez katlanarak greft katmanları içinde sarılmıştır. Son yamayı (4,0 × 3,0 mm; kalınlık: 2,0 ± 0,2 mm) oluşturmak için yapı, çevresi boyunca 2-0 Prolene sürekli dikişle tutturulmuş; iğne, iç delaminasyonu önlemek amacıyla fasya ve meshin tüm katmanlarından geçirilmiştir (Şek. 1). FA-SCR grubu, PM ile güçlendirme olmaksızın aynı yamayı almıştır.

Tüm işlemleri sertifikalı iki ortopedi cerrahı gerçekleştirmiştir. SCR, hazırlanan greftin (FA-SCR veya PMFA-SCR) sütür çapaları (FASTak™ Suture Anchor, 2,8 mm, Arthrex Inc., Naples, FL) ile glenoide ve humerus başına tespit edilmesiyle yapılmıştır (Şek. 2). Tüm örneklerde standartlaştırılmış dört çapalı bir yapı kullanılmıştır. Glenoid tarafta çapalar anterosüperior ve posterosüperior bölgelere, humerus tarafta ise rotator manşet ayak izinin anterior ve posterior kısımlarına yerleştirilmiştir. Glenoide ve humerusa tespit sırasında çapalardan gelen sütür uçları yapının tüm kalınlığından (fasya-mesh-fasya) geçirilmiş ve böylece mesh ile güçlendirme doğrudan kemik çapalarına mekanik olarak bağlanmıştır. Mesh ile güçlendirmenin etkisini izole etmek için çapa sayısı ve yerleşimi gruplar arasında aynı tutulmuştur. Çapa yerleşiminde standartlaştırılmış anatomik koordinatlara uyulmuştur: glenoid kenarının 1 mm medialine ve humerus eklem kenarının 1,5 mm lateraline (Şek. 3). Bu sütür çapaları kullanılarak yamalar, IRCT’yi tedavi etmek üzere omuz eklemine tutturulmuş ve tutarlı ve tekrarlanabilir greft yerleşimi ile tespiti sağlanmıştır. Örnek hazırlığının, greft yapısı varyantlarının ve ardından biyomekanik test cihazına aktarımın genel görünümü Şek. 4’te verilmiştir.

Şekil 1. Fasya (FA) greftleri üç kez katlanmış ve kenarlarından dikilmiştir. Görüntüler, polipropilen meshin greftlerin içine yerleştirilmesini (A) ve her greftin omuz modeline yerleştirilmeden önceki son şeklini (B) göstermektedir.

Şekil 2. Omuz kapsülü çevresine sütür çapalarının yerleşiminin gösterildiği kadavranın süperior görünümü.

Şekil 3. Omuz eklemine tutturulmuş greftli kadavranın süperior (A) ve frontal (B) görünümleri; süperior kapsül rekonstrüksiyonu (SCR) cerrahisinin tamamlanmasını göstermektedir.

Şekil 4. Süperior kapsüler rekonstrüksiyon (SCR) greft modelinin adım adım hazırlanışı. a Onarılamayan rotator manşet yırtığını (RCT) taklit etmek üzere infraspinatus tendonunun izolasyonundan sonra ovin omuz modeli. b.1 Katlanmış fasya lata greftinin (PMFL) ve b.2 yalnızca fasya lata greftinin (FL) hazırlanması. c.1 Tespit öncesi, polipropilen mesh ile güçlendirilmiş son fasya lata yapısı (PMFL-SCR) ve c.2 yalnızca fasya lata yapısı (FL-SCR). Her iki yapı da ardından dinamik ve statik biyomekanik testlere tabi tutulmuştur.

Biyomekanik test

Cerrahi işlemden sonra örnekler, özel yapım bir biyomekanik test cihazına, Raagen ETM-3-E’ye (Raagen, Ankara, Türkiye), yerleştirilmiştir. Örneği tutucuya yerleştirmek için potlar sıkıştırılarak tüm örnek cihaza yerleştirilmiştir. Glenohumeral eklemi 30 derece abdüksiyonda tutmak için humerusu sabitlemede bir kelepçe kullanılmıştır (Şek. 5). Abdüksiyon açısı, siklik yükleme yönünde dikey eksene göre humerus gövdesi ile skapula arasındaki açıyı temsil etmektedir. Cihaz, humerus başının superior-inferior yönde kontrollü hareketini sağlamıştır.

Şekil 5. Omuz eklemi örneği için biyomekanik test düzeneğini gösteren görüntü. Örnek, potlanmış skapula ve humerus kullanılarak mekanik test cihazına bağlanmıştır; humerus, omuz ekleminin dikey eksen boyunca hareketine olanak verecek şekilde asılı tutulmuştur.

Biyomekanik test dinamik ve statik olmak üzere iki aşamada yapılmıştır. Dinamik test, omuz ekleminin günlük aktiviteler sırasında maruz kaldığı tekrarlayan yükleme koşullarını taklit ederken, statik test greftlerin yüke-kadar-yetmezlik özelliklerini değerlendirmektedir.

  1. Dinamik test: Hem FA-SCR hem de PMFA-SCR’nin siklik yükleme özelliklerini değerlendirmek için 1000 döngü boyunca 1 Hz’de 10 ile 50 N arasında siklik yük uygulanmıştır. Test sırasında cihaz bu döngüler boyunca gerilimi kaydetmiş ve bağlı bilgisayara iletmiştir. Döngü sırasında yetmezlik, > 5 mm greft yer değiştirmesi veya kuvvette > %20 azalma olarak tanımlanmıştır. Dinamik test aşaması tamamlandıktan sonra, greftler üzerindeki sürekli gerilimi korumak için her örnek araya hiçbir süre girmeksizin hemen statik teste geçirilmiştir.
  2. Statik test: Siklik yüklemenin hemen ardından, onarımda veya çevresindeki materyalde yetmezlik meydana gelene kadar her omuz eklemine kontrollü bir yük uygulanmıştır. Greftlerin yüke-kadar-yetmezlik özelliklerini değerlendirmek ve nihai yetmezlik yükünü belirlemek için yük 20 mm/dk hızında artırılmıştır. Biyomekanik test cihazı, yük–yer değiştirme eğrisinde yetmezliğin objektif olarak saptanması ve görsel olarak doğrulanmasının hemen ardından durdurulmuştur (Şek. 6).

Şekil 6. Yetmezliğe uğramış greftli kadavranın frontal (A) ve süperior (B) görünümleri.

Veri analizi

Tüm örnekler kayıpsız olarak testi tamamlamıştır. Hem statik hem de dinamik testlerden elde edilen veriler, biyomekanik test cihazına bağlı DOLI-Installation Center yazılımı ile kaydedilmiştir. İstatistiksel analiz SPSS v27.0 (IBM SPSS Statistics, IBM, Armonk, NY) ile yapılmış, anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak alınmıştır. Tanımlayıcı istatistikler olarak sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma (SD) ile, kategorik değişkenler sıklık ve yüzdelerle sunulmuştur. Tüm sonuç değişkenleri için veri dağılımının normalliği Shapiro–Wilk testi ile doğrulanmıştır. İki grup (FA-SCR ve PMFA-SCR) arasında tek zaman noktalı biyomekanik parametreleri karşılaştırmak için sürekli değişkenlerde bağımsız örneklem Student t-testleri, kategorik değişkenlerde Pearson ki-kare testi kullanılmıştır.

Bulgular

Biyomekanik test, ölçülen tüm parametrelerde FA-SCR ve PMFA-SCR greftleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark ortaya koymamıştır (Tablo 1). Her iki grup da hem dinamik hem de statik yükleme koşullarında yer değiştirme, sertlik, nihai kuvvet ve akma özellikleri açısından benzer performans sergilemiştir.

1000 döngü boyunca siklik yükleme (10–50 N, 1 Hz), her iki grupta da ilerleyici yer değiştirme birikimi göstermiştir. Şek. 7’de görüldüğü gibi yer değiştirme döngü sayısıyla artmış; 1,83 ± 0,78 mm (FA-SCR) ve 1,48 ± 0,67 mm (PMFA-SCR; p = 0,74) değerlerinden başlayarak 1000. döngüde 4,23 ± 2,06 mm (FA-SCR) ve 3,71 ± 1,18 mm (PMFA-SCR) değerlerine ulaşmış (p = 0,83), toplam yer değiştirmede anlamlı fark bulunmamıştır (FA-SCR: 2,41 ± 1,74 mm; PMFA-SCR: 1,48 ± 0,67 mm; p = 0,63). Doğrusal sertlik döngülerle artmış, ancak gruplar arasında karşılaştırılabilir kalmıştır; 1. döngüde 24,36 ± 8,69 N/mm (FA-SCR) ve 32,6 ± 16,83 N/mm (PMFA-SCR) (p = 0,68) iken 1000. döngüde 70,63 ± 44,06 N/mm (FA-SCR) ve 59,25 ± 22,74 N/mm (PMFA-SCR) olmuştur (p = 0,82).

Şek. 8, çekme testi sırasında her iki grup için temsili kuvvet–çapraz kafa yer değiştirmesi eğrilerini göstermektedir. Nihai yetmezlik kuvveti FA-SCR (232,65 ± 87,66 N) ve PMFA-SCR (198,53 ± 53,93 N) arasında karşılaştırılabilir düzeydedir (p = 0,75); karşılık gelen nihai yer değiştirmeler FA-SCR için 17,47 ± 4,85 mm, PMFA-SCR için 13,87 ± 3,59 mm’dir (p = 0,57). Akma yükü (137,66 ± 61,27 N ve 145,85 ± 48,18 N; p = 0,92) ve akma yer değiştirmesi (6,84 ± 1,22 mm ve 6,27 ± 1,75 mm; p = 0,88) de anlamlı fark göstermemiştir. Son sertlik değerleri FA-SCR için 18,76 ± 8,62 N/mm ve PMFA-SCR için 23,77 ± 8,76 N/mm olmuştur (p = 0,69).

Yetmezlik modları açısından, örneğe özgü bir dökümü nicelendirilmemiş olmakla birlikte, her iki grupta gözlenen baskın yetmezlik mekanizması greft tespit bölgelerinde sütürün kesip geçmesi (cut-through) olmuştur. Çapanın kemikten çıkması veya greftin orta kısmından (mid-substance) kopması olgusu gözlenmemiştir. Bu bulgular, her iki grupta da sıfırıncı zamandaki performansı belirleyen başlıca mekanik zayıf noktanın greftin orta kısım dayanımından ziyade tespit arayüzü olduğunu düşündürmektedir. PM eklenmesi bu yetmezlik mekanizmasını değiştirmemiş görünmektedir; sütürler yalnızca fasyadan oluşan kontrol grubuna benzer şekilde, kompozit matriksin (fasya ve mesh) içinden kesip geçmiş olabilir.

Tablo 1. İki grup arasında farklı biyomekanik parametrelerin karşılaştırılması: süperior kapsül rekonstrüksiyonu (SCR) ve SCR + mesh

Biyomekanik parametreFA-SCRPMFA-SCRp değeri
1 döngü sonrası yer değiştirme [mm]1,83 ± 0,781,48 ± 0,670,74
1000 döngü sonrası yer değiştirme [mm]4,23 ± 2,063,71 ± 1,180,83
Toplam yer değiştirme [mm]2,41 ± 1,741,48 ± 0,670,63
Doğrusal sertlik, 1. döngü [N/mm]24,36 ± 8,6932,6 ± 16,830,68
Doğrusal sertlik, 1000. döngü [N/mm]70,63 ± 44,0659,25 ± 22,740,82
Nihai kuvvet [N]232,65 ± 87,66198,53 ± 53,930,75
Nihai Xhead (yer değiştirme) [mm]17,47 ± 4,8513,87 ± 3,590,57
Akma yükü [N]137,66 ± 61,27145,85 ± 48,180,92
Akma Xhead (yer değiştirme) [mm]6,84 ± 1,226,27 ± 1,750,88
Sertlik [N/mm]18,76 ± 8,6223,77 ± 8,760,69

Parametreler; 1 döngü sonrası yer değiştirmeyi, 1000 döngü sonrası yer değiştirmeyi, toplam yer değiştirmeyi, 1 döngü sonrası doğrusal sertliği, 1000 döngü sonrası doğrusal sertliği, nihai kuvveti, nihai Xhead yer değiştirmesini, akma yükünü, akma Xhead yer değiştirmesini ve sertliği içermektedir. Her parametre ortalama ± standart sapma ve iki grup arasındaki farkın istatistiksel anlamlılığını gösteren p değeri ile sunulmuştur.

Şekil 7. Süperior kapsül rekonstrüksiyonu (SCR) cerrahisi sonrası örnekler için mesafe (Xhead) ile döngü sayısı arasındaki ilişki: A yalnızca FA greftleri (FA-SCR) ve B PM ile güçlendirilmiş FA greftleri (PMFA-SCR).

Şekil 8. Süperior kapsül rekonstrüksiyonu (SCR) cerrahisi sonrası her grubun ortalama performansları için kuvvet–çapraz kafa yer değiştirmesi (Xhead) ilişkisi: yalnızca FA greftleri (FA-SCR) (A) ve PM ile güçlendirilmiş FA greftleri (PMFA-SCR) (B); çekme/basma koşullarında test edilmiştir.

Tartışma

Bu çalışmada, bir ovin IRCT modelinde PM ile güçlendirilmiş FA greftlerinin (PMFA-SCR) akut biyomekanik performansı yalnızca FA greftleriyle (FA-SCR) karşılaştırılmıştır. Hem dinamik hem de statik yükleme altında gruplar arasında greft yer değiştirmesi, doğrusal sertlik, akma yükü ve nihai yetmezlik yükü dahil temel mekanik parametrelerde anlamlı fark bulunmamıştır (Tablo 1, Şek. 7 ve 8). Her iki greft tipi de siklik uzamaya karşı direnç ve statik çekme testi sırasında yük taşıma kapasitesi açısından karşılaştırılabilir düzeyde olmuştur. Bu sonuçlar, erken ameliyat sonrası dönemde FA greftlerine PM eklenmesinin mekanik bir üstünlük sağlamadığını göstermektedir. Önemli olarak, bu çalışma akut ex vivo (sıfırıncı zaman) bir ovin kadavra modeli olduğundan biyolojik iyileşme, greft yeniden şekillenmesi ve mesh–doku entegrasyonu değerlendirilememiştir; bu nedenle mevcut bulgular uzun dönem klinik etkinlik olarak değil, kesinlikle ani biyomekanik davranış olarak yorumlanmalıdır.

Her iki yama tipi de siklik yükleme sırasında karşılaştırılabilir davranış sergilemiş, 1000 döngü boyunca yer değiştirme veya sertlikte anlamlı fark gözlenmemiştir (Tablo 1, Şek. 7). FA-SCR grubunda ortalama toplam yer değiştirme 2,4 mm iken PMFA-SCR grubunda 1,5 mm bulunmuştur (p = 0,6). Benzer şekilde doğrusal sertlik değerleri test boyunca her iki grupta da artmış, FA-SCR için 70,6 N/mm ve PMFA-SCR için 59,3 N/mm ile sonlanmıştır (p = 0,8). Bu çalışmanın anlamlı bulgusu, sentetik güçlendirme olmaksızın FA greftleriyle olumlu sonuçlar gösteren çeşitli klinik çalışmalarla uyumludur. FA otogreftlerini kullanan çalışmalar yüksek greft sağkalım oranları (%83,3’e kadar) ve fonksiyon ve ağrı skorlarında anlamlı iyileşmeler bildirmiş; bunlar arasında altı çalışmada ortalama American Shoulder and Elbow Surgeons (ASES) skoru iyileşmelerinin MCID’yi aştığı, ayrıca VAS ve Constant skorlarında iyileşme olduğu belirtilmiştir.12,14,35 Önemli olarak, bu yararlar mesh ile güçlendirme kullanılmadan elde edilmiş olup FA greftlerinin SCR işlemleri için yeterli mekanik destek sağladığını düşündürmektedir. Klinik gözlemler, SCR başarısında cerrahi tekniğin kritik rolünü vurgulamaktadır.14,37 Örneğin Lee ve Min, kohortlarında greft yırtıklarının çoğunun humerus tarafında meydana geldiğini ve ek posterior artık doku onarımı yapılan hastaların yalnızca tek sıra tespit yapılanlara kıyasla daha yüksek greft bütünlüğü oranlarına sahip olduğunu gözlemlemiştir.14 Benzer şekilde Pennington ve arkadaşları, kalıcı semptomlar nedeniyle ameliyat sonrası MRI değerlendirmesi gereken hastalar arasında sonuçların cerrahi teknik ve tespit yöntemleriyle yakından ilişkili olduğunu bildirmiştir.38 Bu bulgular, başarılı SCR sonuçlarının öncelikle greft materyalinin sertliğine dayanmaktan ziyade, optimal sütür tekniği, çapa konfigürasyonu ve yük dağılımını içeren kapsamlı bir cerrahi yaklaşıma bağlı olduğunu vurgulamaktadır. Bu durum, uygun şekilde cerrahi yapıya entegre edildiğinde hem FA hem de PMFA greftlerinin SCR için yeterli mekanik özellikler sağlayabileceğine dair biyomekanik bulgularımızı desteklemektedir.

Sonuçlarımız ile önceki klinik çalışmaların sonuçları arasındaki görünür tutarsızlık, çalışma tasarımı ve sonuç ölçütlerindeki farklılıklara bağlanabilir. Örneğin Ciampi ve arkadaşları, masif rotator manşet yırtıklarının polipropilen yama ile güçlendirilerek açık onarımı yapılan hastalarda yeniden yırtık oranlarında anlamlı azalma ve fonksiyonel sonuçlarda (University of California, Los Angeles [UCLA] skoru, elevasyon, kuvvet) iyileşme bildirmiştir.39 Bu araştırmacılar, PM’nin mekanik dayanıklılığının erken ameliyat sonrası rehabilitasyon sırasında onarımı koruduğunu, mikrohareketi azalttığını ve iyileşmeyi kolaylaştırdığını öne sürmüştür. Ancak çalışmaları, biyolojik entegrasyonun büyük olasılıkla önemli rol oynadığı 1. ve 3. yıldaki orta dönem sonuçları değerlendirmiştir. Buna karşılık bizim kadavra modelimiz, yamanın mekanik özelliklerini kontrollü bir ortamda izole ederek PM’nin akut biyomekanik katkısını konak yanıtından bağımsız olarak değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Dolayısıyla çalışmamızda bu durumun gözlenmemesi Ciampi’nin bulgularıyla çelişmemekte; aksine PM’nin klinik başarısının yalnızca başlangıçtaki çekme güçlendirmesinden ziyade biyolojik yeniden şekillenme ve uzun dönem doku entegrasyonundan kaynaklanabileceğini vurgulamaktadır. Benzer şekilde Kholinne ve arkadaşları, mesh ile güçlendirilmiş FA otogreftleriyle artroskopik SCR (ASCR) uygulanan hastalarda daha iyi greft sağkalımı ve üstün fonksiyonel iyileşme göstermiştir.20 Verileri, özellikle greftleri iyileşmiş hastalarda mesh grubunda daha düşük yetmezlik oranlarını (%16,7’ye karşı %41,2) ve daha yüksek ASES skorlarını göstermiştir. Mesh grubundaki yetmezliklerin çoğu 6. aydan sonra meydana gelmiş olup bu durum, PM’nin rolünün ameliyattan hemen sonra değil, biyolojik yeniden şekillenmenin sonraki evrelerinde daha koruyucu olabileceğini düşündürmektedir. Bulgularımız tamamlayıcı bir bakış açısı sunmakta; böyle bir yeniden şekillenmenin yokluğunda PM’nin tek başına mekanik performansı anlamlı biçimde etkilemediğini göstermektedir. Bu çelişkili bulgular birlikte, greft bileşiminin tek başına SCR’de akut yapısal başarının birincil belirleyicisi olmadığını vurgulamaktadır. Bunun yerine sütür tekniği, çapa konfigürasyonu ve biyolojik entegrasyonun hem erken mekanik stabilite hem de uzun dönem klinik sonuçlar üzerinde daha büyük etkiye sahip olduğu görünmektedir.

Sınırlılıklar

Bu çalışmanın çeşitli sınırlılıkları vardır. Birincisi, a priori güç analizi yapılmış olmasına rağmen çalışma, yapılar arasındaki görece büyük farkları saptamak üzere tasarlanmıştır. Bu nedenle istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaması kesin biyomekanik eşdeğerlik olarak yorumlanmamalı ve tip II hata göz ardı edilememelidir. İkincisi, onarılamayan rotator manşet yırtıklarını simüle etmek için anatomik olarak doğrulanmış olmakla birlikte ex vivo ovin modelin kullanılması, konak bağışıklık yanıtı, enflamatuvar kaskadlar, neovaskülarizasyon ve uzun dönem greft inkorporasyonu gibi biyolojik faktörleri doğası gereği dışarıda bırakmaktadır.9,31 Bu biyolojik süreçler, özellikle tam etkilerini yalnızca zamanla gösterebilecek sentetik güçlendirme materyalleri bağlamında, greft yeniden şekillenmesi ve klinik başarı için merkezi öneme sahiptir.20,30,36 Klinik çalışmaların desteklediği üzere, yeniden yırtık oranlarında azalma ve fonksiyonel sonuçlarda iyileşme dahil PM ile güçlendirmenin olası yararları iyileşmenin sonraki evrelerinde belirgin hâle gelebilir.20,39 Üçüncüsü, biyomekanik test cerrahi rekonstrüksiyondan hemen sonra yapılmış olup “sıfırıncı zaman” mekanik özellikleriyle sınırlıdır. Bununla birlikte, erken tespit yetmezliği biyolojik iskelenin hiç işlev görmesini engellediğinden akut mekanik stabilitenin belirlenmesi klinik açıdan önemlidir. Kapsamlı araştırmalar, SCR’deki klinik sonuçlarla doğrudan ilişkili olan greft iyileşmesi ve biyolojik entegrasyonu desteklemede greft seçiminin, hazırlama tekniklerinin, kalınlığın ve sertliğin önemini vurgulamaktadır.17,40 Dördüncüsü, greft boyutları standartlaştırılmış ve tespit teknikleri tutarlı olmasına rağmen glenoid-büyük tüberkül mesafesi ve skapula morfolojisi gibi örneğe özgü anatomik varyasyonlar standartlaştırılmamıştır. Doğal anatomiye göre bireysel greft gerilimlemesinin yapılmaması, yük dağılımında ve mekanik performansta hafif bir değişkenliğe yol açmış olabilir. Beşincisi, bu çalışmada uygulanan tespit yöntemi yaygın klinik uygulamaları yansıtsa da daha karmaşık veya ileri tespit teknikleri farklı biyomekanik sonuçlar verebilir ve daha ileri araştırmayı gerektirmektedir.34,37 Altıncısı, yetmezliğin spesifik modu (ör. sütür kopması, düğüm kayması veya doku yırtılması) hakkındaki ayrıntılı kategorik veriler her örnek için sistematik olarak kaydedilmemiştir. Bununla birlikte, greft arayüzünde sütürün geçerek çıkmasının (pull-through) tutarlı biçimde gözlenmesi, tespit noktalarının bu yapıdaki başlıca mekanik zayıflık bölgesi olmaya devam ettiğini düşündürmektedir. Bu çalışma, SCR’nin ilk stabilitesi için cerrahi teknik ve tespitin greft bileşiminden daha önemli olduğunu destekleyen kanıt bulmuştur. Ancak bu çalışmanın biyomekanik nitelikte olduğu ve in vivo klinik çalışmaların da gerekli olduğu unutulmamalıdır. Gelecekteki çalışmalar, mekanik dayanıklılık ile biyolojik entegrasyon arasındaki etkileşimi iyileşme süreci boyunca değerlendirmek için in vivo modellerde zaman seyri analizlerini içermelidir. Ayrıca tespit tekniklerini ve greft konfigürasyonlarını sistematik olarak değiştiren araştırmalar, sentetik güçlendirmenin SCR’de yapı performansına özgül katkısını daha kesin olarak ortaya koyabilir.

Sonuç

Sonuç olarak bu çalışma, akut ex vivo ovin SCR modelinde PM ile güçlendirmenin yalnızca FA greftlerine kıyasla anlamlı bir biyomekanik üstünlük sağlamadığını göstermiştir. Her iki greft yapısı da sıfırıncı zamanda karşılaştırılabilir yer değiştirme ve yüke-kadar-yetmezlik özellikleri sergilemiştir. Bu bulgular, PM eklenmesinin biyolojik iyileşmeden önce yapıya ani mekanik üstünlük kazandırmadığını göstermektedir. Buna göre bu sonuçlar, mesh ile güçlendirmenin olası klinik yararına karşı bir kanıt olarak yorumlanmamalı; aksine, varsa herhangi bir yararın zamana bağlı ve biyolojik olarak aracılı olabileceğini düşündürmektedir. Gelecekteki araştırmalar, SCR’de sentetik güçlendirmenin rolünü daha iyi değerlendirmek için zamana bağlı in vivo modellere ve tespit stratejilerinin optimize edilmesine odaklanabilir.

Kısaltmalar

  • IRCT: Onarılamayan rotator manşet yırtığı/yırtıkları
  • RCT: Rotator manşet yırtığı
  • SCR: Süperior kapsüler rekonstrüksiyon
  • FA: Fasya
  • PM: Polipropilen mesh
  • PMFA-SCR: Süperior kapsüler rekonstrüksiyonda polipropilen mesh ile güçlendirilmiş fasya grefti
  • FA-SCR: Süperior kapsüler rekonstrüksiyonda yalnızca fasya grefti
  • ODA: Ovin otogreft
  • IRB: Kurumsal Etik Kurul
  • VAS: Visual Analog Scale (Görsel Analog Skala)
  • ASES: American Shoulder and Elbow Surgeons (skoru)
  • MCID: Klinik olarak anlamlı minimal fark
  • MRI: Manyetik rezonans görüntüleme
  • ASCR: Artroskopik süperior kapsüler rekonstrüksiyon
  • UCLA: University of California, Los Angeles (omuz değerlendirme skalası)
  • ANOVA: Varyans analizi
  • SPSS: Statistical Package for the Social Sciences

Yazar katkıları

GK: Kavramsallaştırma, veri küratörlüğü, biçimsel analiz, araştırma, metodoloji, proje yönetimi, doğrulama, görselleştirme, ilk taslağın yazımı, yazım – gözden geçirme ve düzenleme; AD: Kavramsallaştırma, veri küratörlüğü, biçimsel analiz, araştırma, metodoloji, proje yönetimi, doğrulama, görselleştirme, ilk taslağın yazımı, yazım – gözden geçirme ve düzenleme; SKD: Kavramsallaştırma, veri küratörlüğü, biçimsel analiz, araştırma, metodoloji, doğrulama, görselleştirme, ilk taslağın yazımı, yazım – gözden geçirme ve düzenleme; EO: Kavramsallaştırma, veri küratörlüğü, biçimsel analiz, araştırma, metodoloji, doğrulama, görselleştirme, yazım – gözden geçirme ve düzenleme; OT: Kavramsallaştırma, araştırma, metodoloji, yazım – gözden geçirme ve düzenleme; AE: Kavramsallaştırma, araştırma, metodoloji, süpervizyon, yazım – gözden geçirme ve düzenleme; ACA: Kavramsallaştırma, araştırma, metodoloji, süpervizyon, yazım – gözden geçirme ve düzenleme.

Finansman

Bu çalışma, Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (ABAPKO) tarafından Hızlandırılmış Destek kategorisinde (Proje Karar No: 2023/01–01) 15.360,00 TL (o dönemki kur ile yaklaşık 820,00 ABD doları) tutarında desteklenmiştir.

Veri erişilebilirliği

Bu çalışmada kullanılan ve/veya analiz edilen veri setleri, makul bir talep üzerine sorumlu yazardan temin edilebilir.

Etik kurul onayı

Bu çalışma protokolü Helsinki Bildirgesi’ne uygun olarak yürütülmüş ve Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi kurumsal etik kurulu olan Acıbadem Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu (ATADEK) tarafından onaylanmıştır (No: 2022–14/07). Örnekler özel mülkiyette olmadığından sahip onamı geçerli değildir. Dokuların tüm temini ve kullanımı kurumsal ve ulusal etik düzenlemelere uygundur.

Katılım onamı ve yayın onamı

Geçerli değildir.

Çıkar çatışması

Yazarlar, bu çalışmayla ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını beyan etmektedir.

Bu sayfadaki metin, makalenin Türkçe çevirisidir. Şekiller ve kaynakça için aşağıdaki PDF dosyasında özgün makaleye bakınız.

Kaynaklar ve ileri okuma

Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar:

0532 136 88 88