Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya kişiye özel tedavi planının yerine geçmez. Randevu oluşturun · Son güncelleme: 3 Kasım 2026
Yazarlar: Polat G, Karademir G, Akgül T, Ceylan HH
Dergi: Int J Surg Case Rep, 2014;5:1064-1067
DOI: 10.1016/j.ijscr.2014.10.086
Özgün başlık: Pediatric open elbow dislocation without fracture: A case report
Giriş: Çocuklarda dirsek çıkıkları nadir yaralanmalardır. Pediatrik yaş grubunda bu yaralanmalar sıklıkla median sinir hasarı ve medial epikondil kırığının eşlik ettiği kompleks yaralanmalar biçimindedir. Pediatrik yaş grubunda kırıksız açık dirsek çıkığı literatürde çok nadir bildirilmiştir.
Olgu sunumu: Bu çalışmanın amacı, brakiyal arter yaralanmasının eşlik ettiği, kırıksız açık dirsek çıkığı olan 8 yaşındaki bir hastayı sunmaktır. Hastanın klinik muayenesinde transvers antekübital bölgede açık bir yara vardı. Brakiyal arter yaralanması onarıldıktan sonra genel anestezi altında açık redüksiyon yapıldı. Ameliyat sonrası 6. ay klinik muayenesinde sol dirsek fleksiyonu 140°, ekstansiyon tam idi ve önkol supinasyonunda ve pronasyonunda defisit yoktu.
Tartışma: Pediatrik hastalarda kırıksız dirsek çıkığı çok nadir görülen bir yaralanmadır. Dirsek çıkığının travma mekanizması genellikle dirsek yaklaşık 30° fleksiyonda iken uzatılmış ele düşmedir. Ancak hastamız dirsek tam ekstansiyonda iken uzatılmış ele düşmüştür. Bu tür bir travma mekanizması pediatrik yaş grubunda suprakondiler humerus kırıkları için tipik olmasına rağmen, hastamızda kırıksız açık posterior dirsek çıkığı gelişmiştir.
Sonuç: Pediatrik dirsek çıkıkları nadir yaralanmalardır ve eşlik eden nörovasküler yaralanmalar nedeniyle bu yaralanmaların yönetimi teknik olarak zor olabilir. Kırıksız açık çıkık çok nadirdir ve acil müdahale, etkili bir ekip çalışması ve iyi bir rehabilitasyon ile tedavi edilmelidir.
Anahtar sözcükler: Dirsek, çıkık, kırık, pediatrik, çocuklar, açık
Pediatrik dirsek çıkıkları, çocukluk çağı dirsek yaralanmalarının %3-6’sını oluşturan nadir yaralanmalardır.8,17 Sıklıkla 11-15 yaş grubunda görülürler.13 En sık görülen çıkıklar posterior dirsek çıkıklarıdır.9,11,13 Genel olarak pediatrik dirsek çıkıkları, dirsek çevresindeki kırıklar, medial epikondil avülsiyon kırıkları ve median sinir yaralanmaları ile ilişkili kompleks travmalardır.6,20 Nadir yaralanmalar olmalarına rağmen literatürde bazı çalışmalar bildirilmiştir.8 Bu çalışmalar çoğunlukla dirsek çevresinde eşlik eden kırıkları olan pediatrik dirsek çıkıkları hakkındadır.8,16
Bu çalışmanın amacı, brakiyal arter yaralanmasının eşlik ettiği, kırıksız açık dirsek çıkığı olan 8 yaşındaki bir hastayı sunmaktır.
8 yaşındaki erkek çocuk, üst ekstremitesi uzatılmış halde sol eline düştükten sonra acil servisimize başvurdu. Hasta kliniğimize travmadan 30 dakika sonra başvurdu. Hastanın klinik muayenesinde transvers antekübital bölgede açık bir yara vardı. Yaranın içinden bakıldığında distal humerus ve eklem yüzeyi görülebiliyordu (Şekil 1). Nörolojik muayene herhangi bir patoloji göstermemesine rağmen, vasküler muayenede distal nabızlar palpe edilemedi. Konvansiyonel radyografilerde eşlik eden kırık olmaksızın posterior dirsek çıkığı saptandı (Şekil 2). Brakiyal arter yaralanması olasılığının güçlü olması nedeniyle hasta damar cerrahisine konsülte edildi ve hasta için acil cerrahi girişim planlandı.
Şekil 1. Sol dirseğin ilk başvuru fotoğrafı, transvers bölgede açık bir yara göstermektedir; yaranın içinden bakıldığında distal humerus ve eklem yüzeyi görülebilmektedir.
Şekil 2. Sol dirseğin (a) anteroposterior, (b) lateral grafisi. İlk başvuruda sol dirsekte çıkık saptandı.
Hasta genel anestezi altında acil ameliyata alındı. Transvers insizyon 1 cm uzatıldı ve “düğme iliği” (buttonhole) çıkığı serbestleştirildi. Dirsekteki açık yaranın eksplorasyonunu takiben açık redüksiyon yapıldı. Eklem içi debris yıkanarak temizlendi. Brakiyal arter açık yara içinde süreklilik göstermeyecek şekilde tanımlandı ve distal nabızlar hâlâ palpe edilemiyordu. Damar cerrahı ameliyata katıldı ve brakiyal arter primer olarak onarıldı. Vasküler patolojinin tedavisinden sonra dirseğin stabilitesi değerlendirildi ve dirsek 0-140° fleksiyon ve ekstansiyon boyunca stabildi. Varus ve valgus stres testleri negatifti. Dirseğin stabil olması nedeniyle bu hastayı eksternal fiksatör yerine atel ile takip etmeye karar verdik. Yara, damar cerrahının onayıyla standart şekilde kapatıldı; 100°’de üst kol-dirsek atel uygulandı. Takipte ameliyat sonrası herhangi bir vasküler veya yara komplikasyonu gözlemlemedik. Atel ile 4 haftalık takipten sonra, açısı ayarlanabilir menteşeli dirsek ortezi kullanılarak kontrollü aktif yardımlı egzersizlere başlandı. 12. haftanın sonunda ortez çıkarıldı ve hareketlere tamamen izin verildi.
Ameliyattan altı ay sonra hastanın dirseğiyle ilgili herhangi bir yakınması yoktu. Hastanın dirsek hareket açıklığı supinasyon-pronasyon arkında 80-85° ve ekstansiyon-fleksiyon arkında 0-140° olarak saptandı (Şekil 3). Varus-valgus instabilitesi yoktu. Konvansiyonel radyografilerde anterior kapsül ile brakiyalis kası arasında Hastings sınıf II heterotopik ossifikasyon saptandı (Şekil 4).
Şekil 3. Ameliyattan altı ay sonra sol dirseğin fotoğrafı (a) supinasyonu ve (b) ekstansiyonun tam olduğunu göstermektedir. Dirsek hareket açıklığı (c) fleksiyon-ekstansiyon arkında 0-140° olarak saptanmıştır.
Şekil 4. Sol dirseğin (a) anteroposterior, (b) lateral grafisi. Kontrol muayenesinde anterior kapsül ile brakiyalis kası arasında Hastings sınıf II heterotopik ossifikasyon saptandı.
Dirsek çıkıkları pediatrik yaş grubunda en sık görülen eklem çıkıklarıdır.10,16 Posterior çıkık bu yaralanmalar için en sık görülen yöndür ve çoğunlukla dirsek çevresinde eşlik eden kırıklar vardır.8,9 Pediatrik hastalarda kırıksız dirsek çıkığı çok nadir görülen bir yaralanmadır. Bilgilerimize göre, bu nadir yaralanmalar için literatürde benzer çalışmaların sayısı fazla değildir.
Dirsek çıkığının travma mekanizması genellikle dirsek yaklaşık 30° fleksiyonda iken uzatılmış ele düşmedir.3 Ancak hastamız dirsek tam ekstansiyonda iken uzatılmış ele düşmüştür. Bu tür bir travma mekanizması pediatrik yaş grubunda suprakondiler humerus kırıkları için tipik olmasına rağmen, hastamızda kırıksız açık posterior dirsek çıkığı gelişmiştir.
Eşlik eden vasküler yaralanmalar ve açık çıkıklar, çoğunlukla kırıklı çıkık olan kompleks çıkıklar olarak sınıflandırılır. Bu kompleks dirsek çıkıklarında genellikle koronoid, radius başı ve medial epikondil gibi eşlik eden kırıklar bulunur. Bu nadir yaralanmaların tedavisinde kompartman sendromu, nörolojik yaralanma (%10) (çoğunlukla median sinir), vasküler yaralanmalar (%6-8) gibi ilişkili patolojiler ile rezidüel instabilite ve heterotopik ossifikasyon gibi komplikasyonlar gözlenir.1,4
Literatürde, kırıksız kompleks açık dirsek çıkıkları pediatrik popülasyonda iyi tanımlanmamıştır. Pediatrik popülasyonda kompleks dirsek kırıklı çıkıklarını tanımlayan az sayıda çalışma bildirilmiştir. Ancak pediatrik kırıksız açık dirsek çıkıkları çok daha nadirdir.15,19
Dirsek çıkıkları sıklıkla medial epikondil kırıklarıyla birlikte görülür. Sharma ve ark., Milch tip II lateral kondil kırığının eşlik ettiği kapalı posterolateral dirsek çıkığı olan 12 yaşında bir erkek çocuğu sunmuştur. Acil serviste sedasyon altında kapalı redüksiyon sağlamışlardır. Ardından lateral kondil kırığı için açık redüksiyon ve K teli fiksasyonu uygulamışlardır.17 Medial epikondil avülsiyon kırıkları kompleks pediatrik dirsek çıkıklarına eşlik edebilir. Bazı çıkık dirseklerde medial epikondil apofizden avülse olmuştur.2 Klinisyen, özellikle kapalı redüksiyon sonrasında medial epikondilin eklem içinde sıkışma olasılığına karşı dikkatli olmalıdır.7,12,14,18 Özellikle medial epikondilin ossifikasyonundan önce (7 yaşın altında), bu patolojinin gözden kaçma olasılığı daha yüksektir. Fowles ve ark. 1990 yılında pediatrik bir hastada gözden kaçmış medial epikondil kırığı sıkışması bildirmiştir.5
Pediatrik dirsek çıkıkları nadir yaralanmalardır ve eşlik eden nörovasküler yaralanmalar nedeniyle bu yaralanmaların yönetimi teknik olarak zor olabilir. Kırıksız açık çıkık çok nadirdir ve acil müdahale, etkili bir ekip çalışması ve iyi bir rehabilitasyon ile tedavi edilmelidir.
Çıkar çatışması: Mali çıkar çatışması yoktur.
Finansman: Tüm yazarlar bu olgu sunumu için herhangi bir hibe desteği almamıştır.
Etik onay: Bu olgu sunumu kurumsal etik kurul esas alınarak yazılmıştır.
Yazar katkıları: Gökhan Polat ve Gökhan Karademir çalışma tasarımını yapmıştır. Gökhan Polat, ameliyatı Turgut Akgül ile birlikte gerçekleştirmiştir. Gökhan Polat, Gökhan Karademir ve Hasan H. Ceylan, İngilizce dil düzenlemesi ve makalenin yazımına yardımcı olmuştur. Hasan H. Ceylan fotoğrafları çekmiştir.
Bu sayfadaki metin, makalenin Türkçe çevirisidir. Şekiller ve kaynakça için aşağıdaki PDF dosyasında özgün makaleye bakınız.
Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar: