Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya kişiye özel tedavi planının yerine geçmez. Randevu oluşturun · Son güncelleme: 3 Kasım 2026
Yazarlar: Akgül T, Bilgin Y, Karademir G
Dergi: Int J Surg Case Rep, 2017;39:267-270
DOI: 10.1016/j.ijscr.2017.08.034
Özgün başlık: The great mimicker at thoracolumbar spine: Non-Hodgkin’s lymphoma
Amaç: Torakolomber omurgada çok farklı klinik tablolarla ortaya çıkan, Non-Hodgkin lenfomalı (NHL) iki olguyu bildirmek.
Yöntemler: Olgu 1; 84 yaşında kadın hasta, her iki alt ekstremitede paraparezi ile acil kliniğimize başvurdu. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG), T12 vertebra seviyesinde epidural bir kitle ortaya koydu. Her iki alt ekstremitedeki paraparezi nedeniyle hasta derhal geniş laminektomi ve posterior enstrümantasyon ile ameliyat edildi. Olgu 2; 70 yaşında kadın hasta, torakolomber bölge sırt ağrısıyla kliniğimize başvurdu. Röntgen görüntülemede T12 vertebrada kompresyon kırığı görünümü vardı. MRG, torakolomber omurgada litik lezyonla birlikte medüller kanalda çoklu infiltrasyonlar ortaya koydu. Hasta sekiz kür kemoterapi aldı.
Bulgular: Her iki olguda da PET-BT (pozitron emisyon tomografisi-bilgisayarlı tomografi) taramalarında çoklu kemik tutulumu saptandı. Ayrıca olgu 1’de bu tutulumlara eşlik eden nodal tutulumların bulunduğu görüldü. Radyolojik incelemeler tanı koymak için yeterince spesifik olmadığından biyopsi yapılması gerekti. Bu hastaların histopatolojik tanısı diffüz büyük B hücreli non-Hodgkin lenfoma olarak ortaya çıktı.
Sonuçlar: Torakolomber omurgada yerleşen non-Hodgkin lenfomaların tanısı, spesifik bulguların olmaması ve diğer hastalıklarla benzerlik göstermesi nedeniyle sıklıkla atlanır veya gecikir. Tanı histopatolojik inceleme ile konur. Bu hastalarda temel tedavi kemoterapi olmakla birlikte, nörolojik defisiti olan hastalarda cerrahi gereklidir.
Anahtar sözcükler: Torakolomber, omurga, taklitçi, Non-Hodgkin, lenfoma.
Non-Hodgkin lenfomalar (NHL), bağışıklık sisteminin baskın hücreleri olan lenfoid hücrelerin malign neoplazmlarıdır [1]. Bu tutulumlar içinde primer kemik tutulumu, ekstranodal tutulumların %5’inde ve tüm kemik tümörlerinin %7’sinde bildirilmiştir [2]. Histopatolojik tanıda sıklıkla diffüz büyük B hücreli lenfoma ile karşılaşılır [3]. Ayrıca kemik tutulumları tek veya çok sayıda olabilir. Kemik tutulumları sıklıkla ilium, skapula, vertebralar, femur ve tibia olarak bildirilmiştir [4]. Hastalar ağrı, yumuşak doku şişliği, patolojik kırıklar ve nörolojik belirtilerle hastaneye başvurabilir [5-7]. Literatürde torakolomber bölgede yerleşen lenfomaların, nonspesifik enfeksiyon, tüberküloz ve lomber disk hernisi ile ayırıcı tanısında güçlükler yaşandığı bildirilmiştir [7-9]. Radyolojik incelemede litik, blastik veya karışık lezyonlar saptansa da spesifik bulgu yoktur [10]. Çalışmamızda, torakolomber bölgede yerleşen ekstranodal tutulumu olan ve farklı klinik ve radyolojik bulgularla hastaneye başvuran NHL’li hastalar sunulmuştur.
84 yaşında kadın hasta, 3 aydır devam eden sırt ağrısı ile acil kliniğimize başvurdu. Hastanın son iki haftadır alt ekstremite kas güçsüzlüğü yakınması vardı. Hastanın muayenesinde alt ekstremite kas gücü 2/5 idi. Torakolomber omurganın T2 ağırlıklı sagittal manyetik rezonans görüntüleme (MRG) taramasında T12 vertebra seviyesinde epidural alanı ve sol paravertebral alanı içeren yüksek sinyalli bir kitle görüldü (Şekil 1). Ayrıca T12 vertebra seviyesinde omurilik kanalı tutulumu saptandı. Omurganın bilgisayarlı tomografisinde (BT) T12 vertebra gövdesinde minimal yükseklik kaybı görüldü (Şekil 2). Kan analizi aşağıdaki sonuçları gösterdi (Tablo 1): Beyaz kan hücresi sayısı (WBC): 6500/mL (Normal Değer (ND) 4000–10.000/mL), C-reaktif protein düzeyi (CRP): 85,66 mg/L (ND 0–5 mg/L), Eritrosit sedimentasyon hızı (ESH): 83 mm/saat (ND 0–20 mm/saat), Hemoglobin (Hb): 11,6 g/dL (ND 13–17 g/dL), Hematokrit (Hct): %34,9 (ND: %36-46). Serum protein elektroforezi normaldi, Wright testi: negatif, Tüberkülin testi: negatifti. Pozitron emisyon tomografisi-bilgisayarlı tomografi (PET-BT) taramasında çölyak ve portal hilus bölgesi (maksimum standardize uptake değeri (SUVmax): 39,8), iliak zincir (SUVmax: 25,3), T6-11-12 ve L1-2-4 vertebralar (SUVmax: 22,3) diffüz tutulumu, T12, L3 ve pubisin yumuşak doku komponentinin eşlik ettiği tutulum (SUVmax: 39,7) saptandı. Bu tutulumlar patolojikti.
Şekil 1. Torakolomber omurganın manyetik rezonans görüntüleme (MRG) taraması, T12 vertebra seviyesinde epidural alanı ve sol paravertebral alanı içeren yüksek sinyalli bir kitleyi göstermektedir.
Şekil 2. BT taraması T12 vertebrada yükseklik kaybını ortaya koymaktadır.
Her iki alt ekstremitedeki paraparezi nedeniyle cerrahi tedavi uyguladık. Hasta genel anestezi altında yüzüstü pozisyonda ameliyat edildi. T10-L2 vertebra seviyeleri arasında orta hat cilt insizyonu yapıldı. Paravertebral kaslar ayrıldı. Posterior elemanlar ortaya çıkarıldı. Paravertebral bir kitle görüldü. Geniş laminektomi (T11-L1) ile posterior dekompresyon yaptık. Omurilik kanalındaki kitle temizlendi. Bunun ardından stabilizasyon için poliaksiyel pediküler vidalarla T10–L2 posterior enstrümantasyon uygulandı (Şekil 3). Ameliyat sırasında fazla kanama olmadı. Yara yeri sorunu gelişmedi.
Ameliyatta alınan örneklerde büyük yuvarlak hücre morfolojisi ile diffüz neoplastik gelişim gözlendi. Antijenik incelemede CD3 (−), CD5 reaktif T lenfositler (+), CD20 (+), hücrelerin %10-20’sinde MUM-1 (+), CD10 (−), Bcl-6 (+), Bcl-1 (−), CD138 (−), S-100 (−), Ki-67 %80-90 bulundu. Ameliyat sonrası 3. günden sonra kas gücünde artış kaydedildi. Hastanın histopatolojik tanısı diffüz büyük B hücreli lenfoma olarak raporlandı. Hasta kemoterapi için onkoloji servisine yatırıldı ancak hasta ameliyattan 15 gün sonra solunum yetmezliğinden öldü.
Şekil 3. Ameliyat sonrası BT taraması T10–L2 posterior enstrümantasyonu göstermektedir.
Tablo 1. İki olgunun kan analizi (WBC: Beyaz kan hücresi, CRP: C-reaktif protein, ESH: Eritrosit sedimentasyon hızı, Hb: Hemoglobin, Hct: Hematokrit, ND: Normal değer).
| Olgu 1 | Olgu 2 | |
|---|---|---|
| WBC (ND 4000–10.000/mL) | 6500/mL | 8400/mL |
| CRP (ND 0–5 mg/L) | 85,66 mg/L | 27,3 mg/L |
| ESH (ND 0–20 mm/saat) | 83 mm/saat | 26 mm/saat |
| Hb (ND 13–17 g/dL) | 11,6 g/dL | 11,3 g/dL |
| Hct (ND: %36–46) | %34,9 | %34,8 |
70 yaşında kadın, 3 aydır devam eden kalıcı bel ağrısıyla kliniğimize başvurdu. Dejeneratif lomber omurga hastalığı tanısıyla diklofenak ve gabapentin tedavisi verildi. Ancak hastanın ağrısında azalma olmadı. MRG’de T11 vertebrada kompresyon kırığı vardı. MRG T2 ağırlıklı görüntülerde L1, L4 ve L5 vertebralarda yerleşmiş, korpus tutulumlu litik lezyonlar vardı (Şekil 4). Kan analizi aşağıdaki sonuçları gösterdi (Tablo 1): WBC: 8400/mL (ND 4000–10.000/mL), CRP düzeyi: 27,3 mg/L (ND 0–5 mg/L), ESH: 26 mm/saat (ND 0–20 mm/saat), Hb: 11,3 g/dL (ND 13–17 g/dL), Hct: %34,8 (ND: %36-46). PET-BT taramasından sonra multipl miyelom ön tanısıyla kemik iliği biyopsisi yapıldı. PET-BT taramasında klavikula, sternum, L1, L2, L4, L5 vertebra korpusu ve her iki femoral intertrokanterik bölgede (SUVmax: 10,7) litik tarzda tutulum vardı. Ek olarak T11 kompresyon kırığı (SUVmax: 7) vardı. Serum protein elektroforezi ve kemik iliği biyopsisi negatif olarak değerlendirildi. BT eşliğinde sakral lezyondan biyopsi alındı. Yeterli doku elde edilemediğinden proksimal femoral intramedüller lezyondan açık biyopsi yapıldı. Alınan doku örneğinin histolojik incelemesinden sonra diffüz büyük B hücreli lenfoma tanısı kondu. İmmünohistokimyasal analiz lenfoma hücrelerinin CD20 (+), bcl-6 (+), bcl-2 (+), Bax-5 (+) olduğunu ve Ki-67 proliferasyonunun %80 olduğunu ortaya koydu. Hastaya komplikasyonsuz şekilde siklofosfamid, adriamisin, onkovin, prednizon (CHOP) ve rituksimab içeren sekiz kür kemoterapi uygulandı. Tedaviye rituksimab, siklofosfamid ve prednizolon içeren iki kür kemoterapi eklendi. 6 kür kemoterapiden sonra PET-BT taraması yeniden yapıldı. Kontrol PET-BT taramasında patolojik bulgu saptanmadı. Hastanın ağrısı 3 kür kemoterapiden sonra geçti. Kemoterapiden sonra litik lezyon için zoledronik asit planlandı.
Şekil 4. T2 ağırlıklı MRG görüntüleri L1, L4 ve L5 vertebralarda yerleşmiş, korpus tutulumlu litik lezyonları ortaya koymaktadır.
Yalnızca kemik tutulumu olan NHL olguları (tanıdan sonraki ilk 6 ay içinde sistemik tutulum olmaması) %1’den azdır [1-3]. Hastalar genellikle radikülopati, şüpheli enfeksiyon, dejeneratif lomber ağrı ve lomber kompresyon kırığı yakınmalarıyla hastaneye başvurur. Öte yandan epidural tutulumu olan veya ileri evre NHL’si olan olgularda omurilik basısı sendromu gelişebilir. Ekstranodal NHL’lerde epidural kitleye bağlı basısı %0,1 ile %6,5 arasında görülebilir [4-9]. Çalışmamızda nörolojik defisitle başvuran hasta, ileri evre NHL’lerde karşılaşılan epidural invazyonla açıklanmaktadır. Bu hastada, Uehara ve ark. ile Huang B ve ark.’nın bildirdiği gibi akut faz reaktanlarının yüksek olması nedeniyle enfeksiyonlarla ayırıcı tanı gerekmiştir [8,9].
Konvansiyonel röntgenlerle tanı koymak kolay değildir. Tanı, yalnızca konvansiyonel radyografi ile sıklıkla atlanır [10,11]. MRG’de kemik iliği infiltrasyonuna bağlı olarak T1 ağırlıklı görüntülerde düşük sinyal ve T2 ağırlıklı görüntülerde yüksek sinyal görülür. Ancak bu, multipl miyelom ve Ewing sarkomu gibi diğer küçük yuvarlak hücreli neoplazmlarda da bulunur [10-12]. Her iki olguda da MRG değerlendirmesi, lomber bölgede yumuşak doku komponentinin eşlik ettiği medüller infiltrasyonu ortaya koydu. Ayrıca bu olgulardan birinde medüller infiltrasyona eşlik eden litik lezyonlar vardı. Yeterli görüntüleme tekniklerinin bulunmaması nedeniyle, özellikle yumuşak doku komponenti olan alanlardan biyopsi yapmak doğru tanı için önemlidir. Olgumuzda litik alandan alınan biyopside yeterli tümör hücresi bulunmaması nedeniyle tanı için yeniden açık biyopsi yapmamız gerekti. Biyopsi planlamasında, medüller infiltrasyon olan bölgeler yerine yumuşak doku komponenti olan bölgeler tercih edilmelidir. Baskın kemik tutulumu olan NHL’nin tedavisinde farklı yaklaşımlar olsa da temel tedavi kemoterapidir (R-CHOP) [8,14]. Bazı olgularda radyoterapi ile kombine uygulanabilir [9,15]. Medüller sendromu olan olgularda kanal dekompresyonu ve posterior enstrümantasyon yapılması önerilmektedir [4,8,9,13]. Olgumuzda, medüller sendroma neden olan NHL’nin tedavisi için geniş laminektomi sonrasında posterior enstrümantasyon uygulandı. Cerrahi tedaviden sonra sistemik kemoterapi planlandı. Öte yandan medüller tutulumu olmayan hastada yalnızca R-CHOP tedavisi ile şifa sağlandı. Torakolomber omurgada yerleşen NHL’lerin tanısı, spesifik bulguların olmaması ve diğer hastalıklara benzerlik göstermesi nedeniyle sıklıkla atlanır veya gecikir. NHL olgusunda yol gösterici tek tanısal parametre histopatolojik incelemedir.
Tanıdan şüphelenilen ve tedaviye yanıt vermeyen torakolomber vertebra patolojilerinde histopatolojik inceleme yapılmalıdır. Bu hastalarda temel tedavi kemoterapi olmakla birlikte, medüller sendrom belirtileri olan hastalarda cerrahi gerekebilir. Histopatolojik inceleme yapılarak yanlış tanı ve gereksiz cerrahiler önlenebilir.
Çıkar çatışması: Tüm yazarlar bu makalenin yayımlanmasıyla ilgili herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan eder.
Finansman kaynağı: Tüm yazarlar herhangi bir finansman kaynağı bulunmadığını beyan eder.
Etik onay: Bu bir olgu sunumudur.
Onam: Tüm hastalar bilgilendirilmiş ve bilgilendirilmiş onamları alınmıştır.
Yazar katkısı: Turgut Akgül ve Gökhan Karademir çalışma tasarımını yaptı. Turgut Akgül ameliyatı Yücel Bilgin ile birlikte gerçekleştirdi. Gökhan Karademir makaleyi gözden geçirdi ve İngilizce dil editörlüğünü yaptı.
Sorumlu yazar (guarantor): Gökhan Karademir.
Bu sayfadaki metin, makalenin Türkçe çevirisidir. Şekiller ve kaynakça için aşağıdaki PDF dosyasında özgün makaleye bakınız.
Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar: