Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya kişiye özel tedavi planının yerine geçmez. Randevu oluşturun · Son güncelleme: 3 Kasım 2026
Yazarlar: Karademir G, Tunalı O, Diril SK, Çay M, Atalar AC
Dergi: Ulus Travma Acil Cerrahi Derg, 2026;32(7):836-842
DOI: 10.14744/tjtes.2026.58758
Özgün başlık: Is three-dimensional reconstruction really necessary for glenoid version measurement on magnetic resonance imaging in patients with glenohumeral instability?
Amaç: Glenohumeral instabilitede (GHİ) glenoid versiyonun önemi giderek daha iyi anlaşılmaktadır. Ancak manyetik rezonans görüntüleme (MRG) görüntülerinde yapılan üç boyutlu (3-B) düzeltmenin GHİ hastalarında daha doğru bir glenoid versiyon ölçümü sağlayıp sağlamadığı bilinmemektedir. Bu çalışmanın temel hipotezi, standart 2 boyutlu (2-B) aksiyel kesitlerde ve 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitlerde ölçülen glenoid versiyon değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olacağıdır.
Gereç ve Yöntem: Glenohumeral instabilitesi olan 54 hastanın (22 kadın, 32 erkek) glenoid versiyon ölçümleri retrospektif olarak incelendi. Ölçümler, iki gözlemci tarafından, standart 2-B aksiyel MRG kesitleri ve 3-B düzeltilmiş aksiyel MRG kesitleri üzerinde Friedman yöntemi kullanılarak ikişer kez yapıldı. Her gözlemcinin ölçtüğü değerler eşleştirilmiş t testi ile karşılaştırıldı. Ölçümlerin güvenilirliği sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile değerlendirildi.
Bulgular: Birinci gözlemci için standart ve 3-B düzeltilmiş aksiyel MRG kesitlerinde ölçülen ortalama glenoid versiyon değerleri sırasıyla −0,69° ± 3,95° ve −1,24° ± 3,94° idi (p=0,16). İkinci gözlemci için bu değerler sırasıyla −2,97° ± 4,48° ve −2,81° ± 4,92° idi (p=0,66). Gözlemciler arası güvenilirlik her iki yöntem için de iyi düzeydeydi (2-B için ICC=0,87 ve 3-B için ICC=0,83). Gözlemci içi güvenilirlik, 2-B kesitlerde yapılan ölçümler için mükemmel (ICC=0,95 ve 0,97), 3-B düzeltilmiş kesitlerde yapılan ölçümler için ise iyi-mükemmel düzeydeydi (ICC=0,86 ve 0,98).
Sonuç: Bu çalışmada elde edilen bulgular, glenohumeral instabilitesi olan hastalarda MRG ile yapılan glenoid versiyon ölçümlerinde 3-B düzeltmenin gerekli olmayabileceğini düşündürmektedir. Bu bulguların klinik geçerliliğini güçlendirmek için daha geniş hasta örneklemleri içeren çok merkezli çalışmalar planlanmalıdır.
Anahtar sözcükler: Glenohumeral instabilite; manyetik rezonans görüntüleme (MRG); üç boyutlu düzeltme.
Glenoid versiyonun glenohumeral artritli (GHA) hastalardaki önemi iyi bilinmektedir;1-3 ancak GHİ ve labrum yaralanmaları (LY) ile ilişkisi yakın zamanda dikkat çekmeye başlamıştır.4-6 Çeşitli çalışmalar, artmış retroversiyonun posterior GHİ için önemli bir risk faktörü olabileceğini bildirmiştir.4-8 Privitera ve ark.6 tarafından yapılan bir çalışmada, posterior labrum yırtığı olan hastalarda kontrollere kıyasla 5° daha fazla retroversiyon saptanmıştır. Buna karşılık, glenoid versiyonun anterior GHİ’deki rolü tartışmalıdır.6-9 Bazı çalışmalar azalmış retroversiyonun anterior GHİ ile ilişkili olduğunu bildirirken,9-10 diğerleri herhangi bir ilişki bulamamıştır.6-11 Glenoid versiyonun doğru ölçümü, bu durumlarda tedavi seçiminde önemli bir rol oynayabilir.4 Aşırı glenoid anteversiyon doğru biçimde saptanırsa, subkritik kemik kaybı olan anterior glenohumeral instabilite olgularında artroskopik Bankart onarımı ile birlikte remplissage veya Latarjet prosedürü gibi girişimler düşünülebilir. Aynı şekilde, aşırı retroversiyonun saptanması da klinik açıdan önemlidir; çünkü bu durum yalnızca yumuşak doku onarımı sonrasında nüks eğilimi yaratabilir ve osteotomi veya kemik blok prosedürleri gibi kemik yeniden hizalama girişimlerine duyulan gereksinimi gösterebilir.
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG), GHİ ve LY olan hastaların değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılmaktadır.14,15 MRG ayrıca iyonlaştırıcı radyasyona maruziyetten kaçınma avantajı da sunar. Yaygın kullanımı ve olumlu güvenlik profili nedeniyle bu çalışma MRG’ye dayalı değerlendirmeye odaklanmıştır. Bugüne kadar, standart aksiyel MRG kesitlerinden ve 3-B düzeltilmiş aksiyel MRG kesitlerinden elde edilen glenoid versiyon ölçümlerinin uyumu ile gözlemci içi/gözlemciler arası güvenilirliği araştırılmamıştır. Bu nedenle çalışmanın amaçları şunlardır: (1) standart 2-B aksiyel kesitlerden ve 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitlerden elde edilen glenoid versiyon ölçümlerini karşılaştırmak ve (2) bu ölçüm tekniklerinin gözlemci içi ve gözlemciler arası güvenilirliğini karşılaştırmak. Temel hipotez, standart 2-B aksiyel kesitlerde ve 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitlerde ölçülen glenoid versiyon değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olacağı yönündeydi. İkincil hipotez ise gözlemci içi ve gözlemciler arası güvenilirliğin iki teknik arasında anlamlı derecede farklı olacağı, böylece bir yöntemin diğerine göre daha fazla tekrarlanabilirlik ve tutarlılık sağlayıp sağlamadığının ortaya konacağı yönündeydi.
Bu çalışma Acıbadem Üniversitesi Kurumsal Etik Kurulu tarafından onaylanmış (Tarih: 29.07.2022, Karar no: 2022-12/19) ve Helsinki Bildirgesi’nin etik ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Tek bir kurumda iki yıllık bir dönemde glenohumeral instabilite tanısı alan 62 hastanın omuz MRG incelemeleri retrospektif olarak gözden geçirilmiştir. Çalışmaya dahil edilmeden önce tüm hastalardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Dahil edilme ölçütleri anterior veya posterior GHİ tanısıydı. GHİ, hasta öyküsü, klinik muayene bulguları ve doğrulayıcı MRG bulgularına göre tanımlanmıştır. Dışlama ölçütleri; geçirilmiş instabilite cerrahisi, omuz anormallikleri ile ilişkili nörolojik durumlar, belirgin glenohumeral artrit, glenoid veya skapula kırığı öyküsü, glenoid kemik defekti varlığı ve skapulanın medial kenarının doğru değerlendirme için yeterince görüntülenmediği MRG incelemeleri idi (Tablo 1). Örneklem büyüklüğü analizi, iki yöntem arasında en az 1,5°’lik bir farkın saptanacağı ve klinik deneyime dayanarak standart sapmanın 4° olacağı varsayımıyla yapıldı. Anlamlılık düzeyi (α) 0,05 ve istatistiksel güç (1−β) 0,8 ile gerekli örneklem büyüklüğü 54 hasta olarak hesaplandı. Güvenilirliklerin karşılaştırılması için, α=0,05 ve güç=0,8 ile nokta çift serili korelasyon modeli t testi kullanılarak yapılan ek bir örneklem büyüklüğü analizi en az 37 hasta gerektiğini gösterdi. Bu nedenle 54 hastanın dahil edilmesi analiz için yeterli kabul edildi. Nihai çalışma kohortu 22 kadın ve 32 erkekten oluşuyordu ve ortalama yaş 44,96 ± 13,46 yıldı (aralık, 16-63 yıl) (Tablo 2). Bunlardan 48 hastada anterior GHİ, altı hastada posterior GHİ vardı (Tablo 2).
Tüm görüntüler aynı kurumda, aynı MRG sistemi ve standartlaştırılmış bir omuz görüntüleme protokolü kullanılarak elde edildi. MRG incelemeleri, syngo MR XA60 yazılımı çalıştıran Siemens Magnetom Vida 3T sistemi (Siemens Healthcare, Erlangen, Almanya) ile yapıldı. Görüntüler 3 mm kesit kalınlığında ve kesitler arası boşluk olmaksızın elde edildi. Bu kesit kalınlığı, yüksek çözünürlük ile sinyal-gürültü oranı arasında en uygun dengeyi sağlayan standart bir kas-iskelet sistemi omuz görüntüleme parametresidir.14 Bu yapılandırma, kısmi hacim ortalaması etkilerini en aza indirmek, böylece glenoid kenarın görüntülenmesini iyileştirmek ve ölçüm doğruluğunu artırmak açısından önemlidir. Ölçümler aksiyel PD FAT-SAT (proton dansite yağ baskılı) sekanslarında yapıldı.
Tablo 1. Çalışmaya katılım için dahil edilme ve dışlama ölçütleri
| Dahil edilme ölçütleri | Dışlama ölçütleri |
|---|---|
| Anterior GHİ tanısı | GHİ nedeniyle geçirilmiş cerrahi |
| Posterior GHİ tanısı | Belirgin glenohumeral artrit |
| İnstabiliteyle uyumlu klinik öykü (tekrarlayan çıkık, subluksasyon veya apprehension) | Glenoid veya skapula kırığı öyküsü |
| İnstabilite için pozitif fizik muayene bulguları (ör. apprehension testi) | Glenoid kemik defekti varlığı |
| Labral, kapsüler veya kemik yaralanmasının MRG ile doğrulanması |
GHİ: Glenohumeral instabilite.
Ölçümler, omuz cerrahisinde sırasıyla altı ve dokuz yıllık deneyime sahip iki cerrah tarafından, açık kaynaklı bir tıbbi görüntü görüntüleyicisi olan Horos v4.0.0 RC4’te (The Horos Project; horosproject.org) standart açı ölçüm araçları ve Friedman yöntemi16 kullanılarak standart 2-B ve 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitlerde yapıldı. Glenoid versiyon, Friedman çizgisi ile glenoid fossa eklem yüzüne paralel çizgi arasındaki posterior açının 90° çıkarılmasıyla ölçüldü (Şekil 1). Standart 2-B aksiyel kesitler, Friedman ve ark.16 tarafından özgün olarak tanımlandığı şekilde korakoid çıkıntının hemen altından seçildi. 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitler, ölçüm düzlemi skapular düzleme dik olacak ve hem glenoid fossa yüzeyinin merkezinden hem de skapular spinanın medial kutbundan geçecek şekilde, koronal ve sagittal görüntülerdeki ayarlamalara dayanarak multiplanar rekonstrüksiyon (MPR) ile oluşturuldu (Şekil 2).17 Ölçüm için kullanılan 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitin oluşturulmasını açıklamak üzere (Şekil 3), RadiAnt DICOM Viewer (Sürüm 2021.1; Medixant, Poznań, Polonya) kullanılarak standartlaştırılmış bir MPR protokolü uygulandı. İşlem, hem glenoid eklem yüzünü hem de akromiyonu gösteren bir referans kesitin seçildiği koronal düzlemde (Şekil 3, Panel 3) başladı. Bu düzlemde (Şekil 3) bir eksen (mavi) glenoid yüzeye paralel hale getirilirken ikinci eksen (sarı) ona dik konumlandırıldı. Ardından Panel 2’de (Şekil 3) ayarlamalar yapıldı. Ana eksen (pembe), armut şeklindeki glenoid yüzeyi ikiye bölecek şekilde dikkatle hizalandı. Sarı eksen daha sonra orta noktanın hafifçe altına konumlandırıldı. Bu adım, elde edilen aksiyel kesitin glenoidin gerçek merkezinden geçmesini sağladı ve süperior veya inferior eğilmeyi önledi (Şekil 3). Panel 2 ve 3’te yapılan birleşik ayarlamalar, nihai 3-B düzeltilmiş aksiyel ölçüm düzlemini (Şekil 3, Panel 1) oluşturdu. Bu yeniden oluşturulan düzlemde mavi eksenin anterior glenoid kenara paralel, pembe eksenin ise ona dik kalması beklendi. Hizalamayı optimize etmek için gerektiğinde Panel 2 ve 3 arasında (Şekil 3) ek yinelemeli ayarlamalar yapıldı. Tüm glenoid versiyon ölçümleri nihai olarak bu standartlaştırılmış yeniden oluşturulmuş kesitten (Şekil 3, Panel 1) elde edildi.
Gözlemci içi güvenilirliği değerlendirmek için her gözlemci tüm ölçümleri iki aylık bir aradan sonra tekrarladı. Negatif glenoid versiyon değerleri retroversiyonu, pozitif değerler anteversiyonu gösterdi.
Tablo 2. Çalışma popülasyonunun özellikleri
| Veri | |
|---|---|
| Hasta sayısı, n | 54 |
| Yaş, (aralık), yıl | 44,96 (16-62) |
| Cinsiyet, n | |
| Kadın | 22 |
| Erkek | 32 |
| Taraf, n | |
| Sol | 24 |
| Sağ | 30 |
| GHİ, n | |
| Anterior | 48 |
| Posterior | 6 |
n: Sayı; SD: Standart sapma.
Şekil 1. Friedman yöntemi kullanılarak aksiyel manyetik rezonans görüntüleme (MRG) kesitinde glenoid versiyonun ölçümü. Mavi düz çizgi, anterior ve posterior glenoid kenarların en belirgin noktalarını birleştiren glenoid eklem çizgisini göstermektedir. Kırmızı düz çizgi, glenoid eklem çizgisinin orta noktasından skapulanın medial kenarına doğru çizilen skapular eksen çizgisini göstermektedir. Glenoid versiyon, glenoid eklem çizgisi ile glenoid orta noktasında skapular eksen çizgisine dik olan çizgi (kırmızı noktalı çizgi) arasındaki açı olarak ölçülür.
Şekil 2. 3-B düzeltilmiş kesitlerin yeniden oluşturulma ilkeleri. Skapular düzlem üç referans noktası (yeşil) kullanılarak tanımlanır: glenoidin merkezi, skapulanın inferomedial kutbu ve skapular spinanın medial ucu (yeşil kesikli çizgilerle gösterilen üçgeni oluşturur). Bu işaret noktalarıyla tanımlanan düzlem mavi çerçeve içinde gösterilmiştir. Skapular ekseni içeren ve skapular düzleme dik olan ikinci bir düzlem, 3-B düzeltilmiş kesit olarak yeniden oluşturulur (kırmızı çerçeveyle çevrili düzlem). Skapular eksen, glenoid yüzeyinin merkezini, skapular spinanın medial ucunu ve skapula gövdesinin alt ucunu birleştiren çizgilerle (yeşil düz çizgiler) tanımlanır.
Şekil 3. Glenoid versiyon ölçümü için multiplanar rekonstrüksiyon (MPR) tekniği kullanılarak standartlaştırılmış 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitin oluşturulması. Önce koronal düzlemde (Panel 3), hem glenoid yüzeyin hem de akromiyonun net biçimde görüldüğü bir referans kesit seçilir ve eksenler hizalanır. Daha sonra ikinci düzlemde (Panel 2) eksenler glenoidin merkezi ile hizalanacak şekilde ayarlanır. Bu düzlemler arasında sistematik ince ayar yapılarak nihai 3-B düzeltilmiş aksiyel düzlem (Panel 1) oluşturulur ve sonraki tüm glenoid versiyon ölçümleri bu düzlemde yapılır.
İstatistiksel analiz SPSS (sürüm 26.0; IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ile yapıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak tanımlandı. Standart 2-B ve 3-B düzeltilmiş kesitlerde ölçülen glenoid versiyon değerleri arasındaki farkları belirlemek için eşleştirilmiş t testleri kullanıldı. Güvenilirlik analizi için gözlemci içi ve gözlemciler arası uyum, 2 yönlü rastgele etkili modele dayalı sınıf içi korelasyon katsayıları (ICC) ile ölçüldü.18 ICC değerleri şu şekilde yorumlandı: ≥0,90 mükemmel uyumu; 0,75-0,9 iyi uyumu; 0,50-0,75 orta uyumu ve <0,50 zayıf güvenilirliği gösterdi.19 Gözlemciler arası güvenilirlik, iki gözlemci arasındaki ölçümler karşılaştırılarak değerlendirildi. Gözlemci içi güvenilirlik, her gözlemcinin iki aylık arayla yaptığı tekrarlanan ölçümler karşılaştırılarak değerlendirildi.
Ayrıca, güvenilirlik analizlerinden bağımsız olarak, standart 2-B MRG kesitlerinden ve 3-B düzeltilmiş MRG kesitlerinden elde edilen ölçümler arasındaki uyum, tek ölçümler için mutlak uyumlu 2 yönlü karma etkili modele dayalı sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) kullanılarak değerlendirildi. Bu analiz, ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermeyen eşleştirilmiş t testi sonuçlarını tamamladı. ICC, her gözlemcinin ilk ölçüm setleri için ayrı ayrı hesaplandı. Yorumlama için aynı referans aralıkları kullanıldı.
Birinci gözlemci için ortalama glenoid versiyon, standart 2-B aksiyel MRG kesitlerinde −0,69° ± 3,95°, 3-B düzeltilmiş aksiyel MRG kesitlerinde −1,24° ± 3,94° idi (Tablo 3). Bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,16). İkinci gözlemci için karşılık gelen değerler sırasıyla −2,97° ± 4,48° ve −2,81° ± 4,92° idi (Tablo 4). Aynı şekilde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p=0,66).
Gözlemciler arası güvenilirlik hem standart 2-B ölçümlerde (ICC=0,87) hem de 3-B düzeltilmiş ölçümlerde (ICC=0,83) iyi düzeydeydi (Tablo 4). Standart 2-B ölçümlerde gözlemci içi güvenilirlik her iki gözlemci için de mükemmeldi (sırasıyla ICC=0,95 ve 0,97) (Tablo 4). 3-B düzeltilmiş ölçümlerde gözlemci içi güvenilirlik 1. gözlemci için iyi (ICC=0,86), 2. gözlemci için mükemmeldi (ICC=0,98) (Tablo 4).
Ayrıca, mutlak uyumlu 2 yönlü karma etkili model kullanılarak yapılan ICC analizi, 2-B ve 3-B yöntemler arasında 1. gözlemci için orta düzeyde uyum (ICC=0,734, %95 GA: 0,583-0,836), 2. gözlemci için iyi düzeyde uyum (ICC=0,826, %95 GA: 0,719-0,895) göstermiştir.
Tablo 3. Her gözlemci tarafından 2-B ve 3-B düzeltilmiş kesitlerden elde edilen glenoid versiyon ölçümleri
| 2-B kesitler | 3-B kesitler | |
|---|---|---|
| Gözlemci 1 | ||
| İlk ölçüm | ||
| Ortalama (°)† | −0,69 | −1,24 |
| Min-Maks (°) | −12,8-5,5 | −9,9-6,10 |
| SD (°) | 3,95 | 3,94 |
| İkinci ölçüm | ||
| Ortalama (°) | −0,68 | −1,32 |
| Min-Maks (°) | −17,8-6,5 | −17,6-8,9 |
| SD (°) | 3,73 | 4,43 |
| Gözlemci 2 | ||
| İlk ölçüm | ||
| Ortalama (°) | −2,97 | −2,81 |
| Min-Maks (°) | −15,99-8,69 | −23,55-7,54 |
| SD (°) | 4,48 | 4,92 |
| İkinci ölçüm | ||
| Ortalama (°) | −2,94 | −2,39 |
| Min-Maks (°) | −17,52-5 | −20,58-8,27 |
| SD (°) | 4,28 | 5,09 |
2-B: İki boyutlu; 3-B: Üç boyutlu; Min: Minimum; Maks: Maksimum; SD: Standart sapma. †Negatif değerler glenoid retroversiyonu, pozitif değerler glenoid anteversiyonu gösterir.
Tablo 4. Glenoid versiyon ölçümlerinin gözlemciler arası ve gözlemci içi güvenilirliği (ICC)†
| 2-B kesitler (%95 GA) | 3-B kesitler (%95 GA) | |
|---|---|---|
| Gözlemciler arası güvenilirlik | 0,87 (iyi) (0,78-0,92) | 0,83 (iyi) (0,70-0,91) |
| Gözlemci içi güvenilirlik | ||
| Gözlemci 1 | 0,95 (mükemmel) | 0,86 (iyi) |
| Gözlemci 2 | 0,97 (mükemmel) | 0,98 (mükemmel) |
ICC: Sınıf içi korelasyon katsayısı. †ICC değerleri şu şekilde yorumlanmıştır: ≥0,90=mükemmel uyum; 0,75-0,9=iyi uyum; 0,50-0,75=orta uyum ve <0,50=zayıf güvenilirlik.
Glenoid versiyon, GHA hastalarında tedavi seçimi ve ameliyat öncesi planlamada önemli bir rol oynar ve önceki çalışmalar 3-B düzeltilmiş kesitlerin ölçüm doğruluğunu artırabileceğini düşündürmektedir. Ancak 3-B düzeltilmiş kesitlerin oluşturulması zaman alıcıdır ve ek yazılım ile teknik uzmanlık gerektirebilir.2,21 Mevcut çalışmanın özgünlüğünü vurgulamak için GHİ kohortumuzu daha önce incelenmiş GHA popülasyonlarıyla karşılaştırmak önemlidir. GHİ hastaları, ortalama yaş, glenoid morfolojisi ve tercih edilen görüntüleme yöntemleri açısından GHA hastalarından temelde farklıdır. Scalise ve ark.12 ile Ganapathi ve ark.13 dahil olmak üzere 3-B düzeltmeyi savunan önceki çalışmalar, belirgin kemik deformitesinin 2-B ölçümlerin güvenilirliğini bozabileceği GHA hastalarında yürütülmüştür. Buna karşılık, GHİ kohortumuzdaki hastalarda glenoid anatomisi GHA popülasyonlarına kıyasla genel olarak korunmuştu; bu durum 3-B düzeltmenin ek karmaşıklığının anlamlı bir yarar sağlamamasını açıklayabilir.
Glenoid erozyonuna bağlı glenoid retroversiyonu GHA hastalarında sık görülür.22 Önceki çalışmalar GHA hastalarında ortalama glenoid versiyon değerlerinin −14,3 ile −3,98 arasında (aralık: −52,1 ile 8,6) değiştiğini bildirmiştir.2,16,20 Karşılaştırıldığında, anterior GHİ’li hastalarda bildirilen ortalama glenoid versiyon değerleri −1,6 ile −5 arasında (aralık: −19 ile 7),6,9,23 posterior GHİ’li hastalarda ise −9,5 ile −5 arasında (aralık: −20 ile 2) değişmektedir.6 GHA hastalarında X-ışını grafilerini takiben genellikle bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleme yapılır ve glenoid versiyon ölçümleri tipik olarak BT görüntülerinden elde edilir.24 Buna karşılık, GHİ hastalarında ölçüm için MRG daha sık kullanılmaktadır.14,15 BT görüntülemede kesit kalınlığı genellikle 1,25 ile 2 mm arasındayken, omuz MRG protokollerinde tipik olarak 3-5 mm kesit kalınlığı kullanılır.1,25 Kesit kalınlığındaki bu fark, kısmi hacim ortalaması nedeniyle ölçüm kesinliğini etkileyebilir ve bu nedenle görüntüleme yöntemleri arasındaki bulguları karşılaştırırken önemli bir sınırlılığı oluşturur. Önceki çalışmalarda bildirilen 3-B düzeltmenin üstünlüğü için olası bir açıklama, 2-B ölçümlerin kesit yönelimine ve hasta pozisyonlamasına büyük ölçüde bağımlı olmasıdır. Ayrıca MRG çekimi sırasında özel omuz bobinlerinin kullanılması daha standart bir skapula pozisyonunun korunmasına yardımcı olabilir; bu durum bulgularımızın önceki BT tabanlı çalışmalardan neden farklı olduğunu kısmen açıklayabilir.
Mevcut çalışmada GHİ hastalarındaki glenoid versiyon ölçümleri, standart 2-B aksiyel MRG kesitleri ile 3-B düzeltilmiş aksiyel MRG kesitleri arasında karşılaştırılmıştır. GHA hastalarında yapılan önceki BT tabanlı çalışmaların bulgularının aksine,12,13 her iki gözlemci için de iki ölçüm yöntemi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Bulgularımız, GHİ hastalarında 3-B modeller kullanılarak elde edilen glenoid versiyon ölçümlerinin standart 2-B ölçümlerden anlamlı derecede üstün olmadığını gösteren tek önceki çalışma olan Eisenhart-Rothe ve ark.23 tarafından bildirilenlerle uyumludur. Bu uyum, belirgin morfolojik değişikliğin 3-B düzeltmeyi haklı çıkarabildiği ve klinik açıdan anlamlı farklara yol açabildiği artritik omuzların aksine, GHİ’de göreceli olarak korunmuş glenoid anatomisinin rutin değerlendirme için standart 2-B ölçümlerin yeterli doğruluk sağlamasına olanak verebileceğini düşündürmektedir. Buna göre özgün hipotezimiz reddedilmiştir. Eisenhart-Rothe ve ark.23 travmatik GHİ hastalarında standart 2-B ölçümlerle 4,2° ± 2,4° ve 3-B modellerle 4,4° ± 2,1° ortalama glenoid versiyon değerleri bildirmiştir. Ancak önemli bir yöntemsel fark belirtilmelidir. Mevcut çalışmada standart 2-B MRG kesitlerinden elde edilen ölçümler doğrudan 3-B düzeltilmiş MRG kesitlerinden elde edilen ölçümlerle karşılaştırılmıştır; Eisenhart-Rothe ve ark.23 ise 2-B ölçümleri sanal 3-B modellerden elde edilen ölçümlerle karşılaştırmıştır. Ayrıca hem standart 2-B hem de 3-B düzeltilmiş kesitlerde yapılan ölçümler için benzer gözlemci içi ve gözlemciler arası güvenilirlik değerleri gözlenmiştir (Tablo 3). Uyum analizi de, 2-B aksiyel kesitlerden ve 3-B düzeltilmiş aksiyel kesitlerden elde edilen ölçümlerin birbirinin yerine kullanılabileceğini düşündürecek yeterli uyumu göstermiştir.
Bu çalışmanın çeşitli sınırlılıkları vardır. Birincisi, retrospektif tasarım seçilim yanlılığı olasılığını beraberinde getirir. Tüm veriler tek bir tıp merkezinden elde edildiği için, GHİ hastalarının belirli alt gruplarının aşırı temsil edilmesine ve bulguların genellenebilirliğinin sınırlanmasına yol açabilecek sevk yanlılığı da söz konusu olabilir. İkincisi, ölçümlere yalnızca iki gözlemci katılmıştır ve her ikisi de kas-iskelet sistemi radyologları değil, omuz ve dirsek cerrahlarıdır. Bununla birlikte, bu ölçümler rutin klinik uygulamada sıklıkla ortopedi cerrahları tarafından yapılmaktadır. Bu çalışmanın güçlü yönlerinden biri, bu konuda bugüne kadar değerlendirilen en geniş hasta kohortunu içermesidir. Ayrıca, yetersiz istatistiksel güçle ilgili sorunları en aza indirmek için çalışmanın başlangıcından önce örneklem büyüklüğü analizi yapılmıştır. Bu bulguları doğrulamak ve GHİ’li hastalar içindeki olası alt grup farklılıklarını daha ayrıntılı incelemek için daha geniş popülasyonlarla yapılacak gelecekteki çalışmalara ihtiyaç vardır. Mevcut çalışmanın yalnızca GHİ hastalarında yürütüldüğü de vurgulanmalıdır. Glenoid erozyonu ve retroversiyonun tipik olarak daha belirgin olduğu GHA hastalarında, 3-B düzeltme ile elde edilen ölçümler ile standart 2-B kesitler arasında anlamlı farkların görülme olasılığı daha yüksek olabilir. Bu nedenle bu popülasyonda daha ileri araştırma gereklidir. Bu soruyu ele alan ilk MRG tabanlı çalışmalardan biri olarak, bulguların gelecekteki çalışmalarla doğrulanması gerekir.
Bu çalışma, standart 2-B MRG kesitlerinden ve 3-B düzeltilmiş MRG kesitlerinden elde edilen glenoid versiyon ölçümlerinin karşılaştırılabilir sonuçlar verdiğini göstermektedir. Hiçbir yöntem üstün güvenilirlik göstermemiştir. Bu nedenle, glenohumeral instabilitesi olan hastalarda MRG üzerinde doğru ve güvenilir glenoid versiyon ölçümleri elde etmek için 3-B düzeltme gerekli olmayabilir.
Etik Kurul Onayı: Bu çalışma Acıbadem Üniversitesi Kurumsal Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Tarih: 29.07.2022, Karar No: 2022-12/19).
Hakem Değerlendirmesi: Dış bağımsız hakem değerlendirmesinden geçmiştir.
Bilgilendirilmiş Onam: Yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır.
Yazar Katkıları: Fikir: G.K., O.T., S.K.D., M.Ç., A.C.A.; Tasarım: G.K., O.T., S.K.D., M.Ç., A.C.A.; Denetleme: G.K., O.T., S.K.D., M.Ç., A.C.A.; Kaynak: G.K., A.C.A.; Malzeme: O.T., S.K.D., M.Ç.; Veri toplama ve/veya işleme: O.T., S.K.D., M.Ç.; Analiz ve/veya yorum: G.K., A.C.A.; Literatür taraması: O.T., S.K.D., M.Ç.; Yazma: G.K., O.T.; Eleştirel inceleme: G.K., A.C.A.
Çıkar Çatışması: Beyan edilmemiştir.
Finansman: Yazarlar, bu araştırmanın yürütülmesi veya makalenin hazırlanması için federal veya endüstri kaynaklı fonlar dahil herhangi bir mali destek alınmadığını doğrulamaktadır.
Bu sayfadaki metin, makalenin Türkçe çevirisidir. Şekiller ve kaynakça için aşağıdaki PDF dosyasında özgün makaleye bakınız.
Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar: