0532 136 88 88

Altta Yatan Hiperlaksitesi Olan Çocuk Güreşçide Saf Dirsek Çıkığı: Müsabakaya Dönüş İçin Optimal Zaman Nedir?

Yazarlar: Karademir G, Atalar AC

Dergi: Ulus Travma Acil Cerrahi Derg, 2022;28(4):545-548

DOI: 10.14744/tjtes.2020.95623

Özgün başlık: Pure elbow dislocation in a child wrestler with underlying hyperlaxity: What is the optimal time to return to competition?

Özet

Dirsek çıkıkları, güreşte çocuk sporcunun tüm sezonu kaçırmasına neden olabilen ciddi yaralanmalar olarak kabul edilir. Çocuk güreşçilerde dirsek çıkığı sonrasında spora dönüşün 6 ile 12 ay arasında olduğu bildirilmiştir. Bazı olgularda altta yatan hiperlaksite, herhangi bir ligament yaralanması olmaksızın saf dirsek çıkığı oluşumunda önemli bir rol oynayabilir. Bu yazıda, bir güreş müsabakasında uzanmış eli üzerine düşmeyi takiben saf dirsek çıkığı gelişen 10 yaşında bir erkek hasta sunulmaktadır. Hastanın fizik muayene bulguları hiperlaksite varlığını gösterdiğinden hasta kapalı redüksiyon, kısa süreli immobilizasyon ve dinamik stabilizatörlerin erken güçlendirilmesi ile tedavi edilmiştir. Bu olgu sunumunun bulguları, bu özgül hasta grubunda hiperlaksite varlığının saptanmasının çok önemli olduğunu düşündürmektedir; çünkü bu hasta grubu, hiperlaksitesi olmayan hastaların aksine, yaralanmadan 6 hafta sonra müsabakalara dönme potansiyeline sahiptir.

Anahtar sözcükler: Çocuk güreşçi; hiperlaksite; saf dirsek çıkığı; müsabakaya dönüş; spora dönüş.

Giriş

Travmatik dirsek çıkığının, pediatrik hastalardaki tüm dirsek yaralanmalarının %3-6’sını oluşturan nadir bir yaralanma olduğu bildirilmiştir.[1,2] Bu yaralanmalar çoğunlukla medial epikondil avülsiyon kırığı, ulnar sinir ve median sinir yaralanması ile birlikte seyreden karmaşık yaralanmalardır.[3,4] Saf dirsek çıkıkları oldukça nadirdir.[1,5,6] Bunun nedeni, iskelet gelişiminin geç evrelerine kadar dirsek çevresindeki kıkırdak yapıların kemikleşmesinin tamamlanmamış olması ve dolayısıyla bu yapıların çekme dayanımının dirsek çevresindeki ligament ve kas dokularına göre daha zayıf olmasıdır.[7] Ancak altta yatan bir hiperlaksite varsa bu durum, kırığın eşlik etmediği saf dirsek çıkığı ile sonuçlanabilir. Birçok çalışmada, hiperlaksitesi olmayan ve dirsek çıkığı geçiren pediatrik güreşçilerde spora dönüşün genellikle uzun sürdüğü belirtilmiştir.[8,9] Burada sunulan olguda kapalı redüksiyon, kısa süreli immobilizasyon ve dirseğin dinamik stabilizatörlerinin erken güçlendirilmesi, müsabakalara erken dönüşü mümkün kılmıştır. Bu olgu sunumunda, altta yatan hiperlaksitenin eşlik ettiği pediatrik dirsek çıkığının diğer dirsek çıkığı olgularından ayrı ele alınması gerektiği vurgulanmış ve bu özgül grubun erken dönemde spora dönebileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır.

Olgu Sunumu

On yaşında bir erkek çocuk, bir güreş müsabakasında dirsek ekstansiyon ve pronasyondayken uzanmış eli ile minder üzerine düşmesini takiben ani başlayan sol dirsek ağrısı şikâyetiyle acil servisimize yönlendirildi. Fizik muayenede sol dirsek çevresinde yaygın şişlik saptandı. Ulnar sinir ve median sinir yaralanması yoktu ve radiyal nabız alınıyordu. Radyografilerde posterolateral dirsek çıkığı saptandı (Şekil 1a ve b). Herhangi bir kemik patolojisi saptanmamasına rağmen, spesifik olmayan kemik yaralanmalarını dışlamak için bilgisayarlı tomografi görüntülemesi yapıldı (Şekil 1c) ve saf dirsek çıkığı olduğu görüldü.

Dirsek 90° fleksiyon ve tam pronasyondayken bir yardımcı kolu stabilize etti. Bir elle hafif traksiyon uygulanırken, diğer elin başparmağı ile olekranon ucu traksiyon yönünde itilerek redüksiyon sağlandı. Dirseğin stabil olduğu ve 30-130° eklem hareket açıklığı (ROM) içinde pürüzsüz ve kaygan bir eklem hareketi elde edildiği gözlendi. Redüksiyondan sonra 90° fleksiyonda ve nötr rotasyonda uzun kol splinti uygulandı. Radyografilerde konsantrik redüksiyonun sağlandığı görüldü (Şekil 2). Başparmağın önkola değecek şekilde fleksiyona getirilebilmesi, dizde ve karşı taraf dirsekte hiperekstansiyon saptandı. Bu bulgular redüksiyonu takiben gözlemlendi.

Yaralanmadan sonraki 10. günde yapılan kontrol muayenesinde fleksiyon-ekstansiyon yayında ROM’un 40-110° olduğu kaydedildi ve dirseğin dinamik stabilizatörlerinin güçlendirilmesine başlamak için splint çıkarıldı. 6. haftada yapılan ikinci kontrol muayenesinde fleksiyon-ekstansiyon yayında ROM 10-130° olarak kaydedildi ve ağrı şikâyeti yoktu. Bu nedenle hastanın spor müsabakalarına katılmasına izin verildi. 6. ay kontrol muayenesinde fleksiyon-ekstansiyon yayında ROM 0-140°, supinasyon 90° ve pronasyon 85° idi (Şekil 3). 6. ayın sonunda nüks yoktu ve rezidüel instabilite veya heterotopik ossifikasyon gözlenmedi (Şekil 4).

Şekil 1. (a ve b) Radyografiler ve (c) sol dirseğin 3 boyutlu bilgisayarlı tomografi görüntüsü saf dirsek çıkığını göstermektedir.

Şekil 2. Kapalı redüksiyon sonrası sol dirseğin (a) anteroposterior ve (b) lateral radyografileri.

Şekil 3. 6. ay kontrol muayenesinde sol dirseğin fotoğrafları: (a ve b) fleksiyon-ekstansiyon yayında hareket açıklığının 0-140°, (c) supinasyonun 90° ve (d) pronasyonun 85° olduğunu göstermektedir.

Şekil 4. Kapalı redüksiyon sonrası 6. ay kontrolünde (a) anteroposterior ve (b) lateral radyografiler.

Tartışma

Hasta lisanslı bir pediatrik güreşçi olduğundan, olgunun güncel pediatrik güreş yaralanmaları literatürü bağlamında değerlendirilmesi uygun görülmüştür. Ancak literatürde pediatrik güreş yaralanmalarının insidansı hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Hoffman ve Powell,[10] lise güreşçilerinde spor yaralanması insidansını 1.000 sportif maruziyette 7,6 yaralanma olarak bildirmiştir; Pasque ve Hewett[11] ise benzer şekilde bu insidansı 1.000 sportif maruziyette 6 yaralanma olarak bildirmiştir. 1950-2005 yılları arasındaki pediatrik güreş yaralanmalarının epidemiyolojisini değerlendiren ve sekiz prospektif veya retrospektif çalışmayı kapsayan bir sistematik derlemede, yaralanma insidansı bölgelere göre de değerlendirilmiştir.[12] Bu derlemeye göre dirsek yaralanmaları tüm güreş yaralanmalarının %1,0-7,9’unu oluşturmaktadır. Bu yaralanmalar en sık görülenden en az görülene doğru anterior kapsül gerilmesi, ulnar kollateral ligament hasarı ve avülsiyon kırıkları şeklinde sıralanmış; ancak hiçbir saf dirsek çıkığı olgusu bildirilmemiştir.[12,13]

Estwanik ve Rovere’nin[8] olgu serisinde dirsek çıkıklarının güreşçiler için ciddi yaralanmalar olduğu bildirilmiştir. Yazarlar, sekiz olgunun dördünün o sezon spora dönemediğini bildirmiştir. Benzer şekilde Kiningham ve Monseau,[9] güreşteki yaralanmaları değerlendirdikleri çalışmalarında dirsek çıkığının güreşçiler için ciddi bir yaralanma olduğunu ve sıklıkla sporcunun tüm sezonu kaçırmasına yol açtığını belirtmiştir. Bu durumdan ligament bütünlüğündeki bozulmanın sorumlu olabileceği düşünülmüştür. Burada sunulan altta yatan hiperlaksitesi olan olguda ise ligamentlerin fizyolojik sınırların ötesinde gerilebilme yeteneği nedeniyle, ligamentler sağlam olsa bile dirsek çıkığının gelişebileceği düşünülmüştür. Redüksiyon sonrasında 30° fleksiyonda yapılan varus-valgus stres testlerinde karşı tarafa göre fark bulunmaması da bu savı desteklemektedir. Bu nedenle, yaygın ligamentöz laksitesi olan hasta için Morrey’in önerdiği şekilde dirseğin dinamik stabilizatörlerinin güçlendirilmesine erken dönemde başlanmıştır.[7] Sporcu 6. haftada müsabakalara dönebilmiştir.

Sonuç

Bildiğimiz kadarıyla, hiperlaksitesi olan bir pediatrik güreşçide görülen saf dirsek çıkığı daha önce literatürde bildirilmemiştir. Bu özgül grup, hiperlaksitesi olmayan diğer dirsek çıkığı olgularıyla birlikte ele alınırsa sporcunun tüm sezonu kaçırmasına yol açılabilir. Bu olgu sunumunda elde edilen mükemmel tedavi sonucu göz önüne alındığında, saf dirsek çıkığı geçiren ve hiperlaksitesi olan pediatrik güreşçilerde kısa süreli splint immobilizasyonunun ve dirseğin dinamik stabilizatörlerinin erken güçlendirilmesinin, yaralanmadan 6 hafta sonra spora dönüşü mümkün kılabileceğine inanıyoruz.

Teşekkür

Yazarlar, değerli yorumları için Prof. Dr. Akın Cil’e teşekkür eder.

Bilgilendirilmiş onam: Olgu sunumunun ve eşlik eden görüntülerin yayımlanması için hastanın ailesinden yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Hakem değerlendirmesi: Dahili hakem değerlendirmesi yapılmıştır.

Yazarlık katkıları: Kavram: G.K.; Tasarım: G.K.; Danışmanlık: G.K.; Materyal: G.K.; Veri: G.K.; Literatür taraması: G.K.; Yazım: G.K.; Eleştirel revizyon: A.C.A.

Çıkar çatışması: Beyan edilmemiştir.

Finansman: Yazarlar, bu çalışmanın herhangi bir mali destek almadığını beyan etmiştir.

Bu sayfadaki metin, makalenin Türkçe çevirisidir. Şekiller ve kaynakça için aşağıdaki PDF dosyasında özgün makaleye bakınız.

Kaynaklar ve ileri okuma

Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar:

0532 136 88 88