0532 136 88 88

Selektif posterior cerrahi uygulanan Lenke tip 5 adölesan idiyopatik skolyoz hastalarında konveks rod derotasyonunun lomber lordoza etkisi

Yazarlar: Sarıyılmaz K, Özkunt O, Karademir G, Gemalmaz HC, Dikici F, Domaniç Ü

Dergi: The Journal of Turkish Spinal Surgery, 2017;28(2):99-102

Özgün başlık: The effect of convex rod derotation on lumbar lordosis in Lenke type-5 adolescent idiopathic scoliosis patients who undergone selective posterior surgery

Özet

Amaç: Selektif füzyon uygulanan Lenke tip 5 adölesan idiyopatik skolyoz (AİS) hastalarında konveks rod derotasyonunun lomber lordoz üzerindeki etkisini değerlendirmek.

Yöntem: Selektif füzyon ve konveks rod derotasyonu ile ameliyat edilen yirmi beş Lenke tip 5 AİS hastası retrospektif olarak değerlendirildi. Torakolomber/lomber (TL/L) Cobb açıları ve lomber lordoz açıları, preoperatif ve son takipteki ayakta tam boy anteroposterior ve lateral grafilerde ölçüldü. Çalışma parametrelerinin dağılımını değerlendirmek için Kolmogorov-Smirnov testi kullanıldı. Preoperatif ve postoperatif sonuçlar Wilcoxon sıra toplamı testi ile karşılaştırıldı. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Hastaların 24’ü kadın, 1’i erkekti. Ortalama yaş 16, ortalama takip süresi 40 aydı. Preoperatif ve son takipteki torakolomber/lomber Cobb açısı sırasıyla 40° ve 9,72° idi. Ortalama preoperatif lomber lordoz 52,66°, son takipteki lomber lordoz ise 50,29° idi. Torakolomber/lomber Cobb açısı farkı istatistiksel olarak anlamlıydı; ancak lomber lordozdaki değişiklik anlamlı değildi.

Sonuç: Selektif posterior cerrahi uygulanan Lenke tip 5 AİS hastalarında konveks rod derotasyonu, lomber lordoz açısından etkili bir düzeltme manevrasıdır.

Anahtar sözcükler: Adölesan idiyopatik skolyoz, Lenke tip 5, cerrahi tedavi, selektif füzyon.

Kanıt düzeyi: Retrospektif klinik çalışma, Düzey III.

Giriş

Lenke tip 5 adölesan idiyopatik skolyoz (AİS), yapısal olmayan bir torasik eğrilikle birlikte majör bir torakolomber/lomber eğriliktir. Cerrahi amaç, minimum sayıda segmenti füzyona dahil ederek omurganın mobilitesini maksimum düzeyde korumaktır. Bu nedenle önerilen füzyon, yalnızca yapısal eğrilikleri, yani Lenke tip 5 için torakolomber/lomber eğrilikleri kapsayan füzyondur (8).

Geleneksel olarak Lenke tip 5 AİS için anterior yaklaşım önerilmiştir. Bu yaklaşım daha kısa füzyon seviyeleri ve daha iyi koronal düzeltme sağlamaktadır (3). Anterior yaklaşımın dezavantajları lomber kifoz etkisi, artmış psödoartroz oranları, artmış vasküler yaralanma riski ve kozmetik sorunlardır (9).

Harrington tarafından 1962’de tanıtılmasının ardından (5), posterior yaklaşım AİS için standart cerrahi yaklaşım hâline gelmiştir. Lenke tip 5 AİS açısından posterior yaklaşım daha iyi düzeltme, daha düşük düzeltme kaybı oranları ve daha kısa hastane yatışı sağlamaktadır (4).

AİS’nin üç boyutlu deformitesini düzeltmek için çeşitli düzeltme manevraları uygulanabilir. Yaygın olarak kullanılan manevralar rod derotasyonu, direkt vertebra rotasyonu ve translasyondur. Bu çalışmanın amacı, selektif posterior cerrahi uygulanan Lenke tip 5 AİS hastalarında konveks rod derotasyon tekniğinin lomber lordoz üzerindeki etkisini değerlendirmektir.

Yöntem

Tek bir merkezde tek bir cerrah tarafından tedavi edilen Lenke 5 AİS hastaları retrospektif olarak değerlendirildi. Cerrah, lomber lordozu korumak amacıyla torakolomber/lomber eğrilikler için konveks rod derotasyon manevrasını tercih etmektedir. Dahil edilme ölçütleri şunlardı: 1) Lenke tip 5 AİS tanısı, 2) selektif posterior füzyon ile tedavi edilmiş olmak, 3) daha önce omurga cerrahisi geçirmemiş olmak, 4) preoperatif ve son takipte ayakta tam boy grafilerin eksiksiz seti.

Selektif olmayan füzyon ile tedavi edilen, daha önce omurga cerrahisi geçirmiş olan, anterior cerrahi uygulanan ve osteotomi yapılan hastalar dışlandı. Ölçüm hatasını önlemek amacıyla grafileri standartlara uymayanlar da dışlandı.

Grafiler, ameliyatlara katılmayan bir cerrah tarafından ölçüldü. Grafilerde koronal TL/L Cobb açıları ve lomber lordoz ölçüldü. Cobb açılarını ölçmek için Surgimap yazılımı (New York, NY, ABD) kullanıldı. Tüm dahil edilme ölçütlerini karşılayan toplam 25 hasta çalışmaya alındı.

Çalışma parametrelerinin dağılımını değerlendirmek için Kolmogorov-Smirnov testi kullanıldı. Preoperatif ve postoperatif sonuçlar Wilcoxon sıra toplamı testi ile karşılaştırıldı. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular

Hastaların 24’ü kadın, 1’i erkekti. Ortalama yaş 16,64 (±2,3) yıldı. Ortalama takip süresi 40,88±21,5 aydı. Ortalama preoperatif TL/L Cobb açısı 40° (±8,89°), son takipteki Cobb açısı 9,72° (±8,33°) idi. Ortalama preoperatif lomber lordoz 52,66° (±12,75°), son takipteki lomber lordoz ise 50,29° (±9,97°) idi (Şekil 1).

Preoperatif ve son takipteki TL/L Cobb açısı karşılaştırması anlamlı bir fark olduğunu gösterirken (p<0,05), preoperatif ve son takipteki lomber lordoz karşılaştırmasında fark yoktu (p=0,337).

Şekil 1. Lenke tip 5 AİS’li 16 yaşındaki kız hasta. a-b) Preoperatif ve c-d) selektif posterior füzyon sonrası son takip grafileri.

Tartışma

AİS; koronal, sagittal ve aksiyel düzlemlerde karmaşık bir üç boyutlu deformite içerir ve AİS cerrahisinin temel amacı, üç düzlemdeki deformitelerin tümünü düzeltirken dengeli bir omurga elde etmek, daha fazla mobil segmenti koruyarak maksimum fonksiyon ve maksimum düzeltme sağlamaktır.

AİS cerrahisi için çeşitli düzeltme teknikleri tanımlanmıştır. Tarihsel olarak, Harrington enstrümantasyonu konkav tarafta distraksiyon uygulamak üzere geliştirilmiştir (5). Ancak bu teknik yalnızca koronal düzlemi düzeltmekte, iyatrojenik düz sırt (flat-back) ve azalmış torasik kifoza yol açmaktaydı (7).

Cotrel ve Dubousset 1988’de CDI adı verilen bir enstrümantasyon sistemi geliştirmiştir (2). Bu sistem pediküler vidalar ve rodlar kullanır ve basit rod derotasyon tekniği ile skolyozun üç boyutlu deformitesine dayanır. Bu teknik daha iyi koronal ve sagittal düzeltme ile belirgin vertebra derotasyonu sağlamaktadır. CDI ile birlikte pediküler vidaların kullanıma girmesinden sonra, geçiş dönemi kanca sistemine göre daha iyi deformite düzeltme yeteneği nedeniyle, pediküler vida enstrümantasyonu ve füzyonu; rod derotasyonu, direkt vertebra rotasyonu ve translasyon teknikleriyle birlikte yaygın olarak kullanılmaktadır (6).

Lenke tip 5 AİS için hem posterior hem de anterior selektif veya selektif olmayan füzyon seçenekleri tercih edilebilir (4,9-10). Ancak anterior yöntem daha yüksek kifoz, psödoartroz ve düzeltme kaybıyla sonuçlanabilir (3). Buna karşılık, posterior selektif füzyon daha iyi eğrilik düzeltmesi, daha az düzeltme kaybı oranı, ameliyat sırasında daha az kan kaybı ve daha kısa hastane yatışı sağlamaktadır (4).

Çalışmamızdaki cerrah, Lenke tip 5 AİS hastaları için standart posterior yaklaşım, enstrümantasyon ve konveks rod derotasyonunu tercih etmektedir. İlk rodun konveks tarafa yerleştirilmesi ve 90 derecelik rod derotasyon manevrasının uygulanması, skolyotik eğriliği lomber lordoza dönüştürmektedir.

Zhang ve ark.nın bir çalışmasında (11), Lenke tip 5 AİS hastaları için aynı düzeltme manevrası kullanılmış ve lomber lordozda preoperatif 53°’den postoperatif 56°’ye, istatistiksel olarak anlamlı hafif bir artış elde edilmiştir.

Chang ve ark. (1), rod derotasyonu ve direkt vertebra rotasyonu ile tedavi edilen torakolomber ve lomber AİS hastalarını analiz etmiştir. Lomber lordozda, istatistiksel olarak anlamlı olmayan hafif bir artış bulmuşlardır.

Çalışmamızda konveks rod derotasyon manevrasıyla hastalarımızın lomber lordozu 52°’den 50°’ye hafifçe azalmış olup bu azalma istatistiksel olarak anlamlı değildi ve lordoz normal aralıkta korunmuştur.

Bu çalışmanın sınırlılıkları vardır. Birincisi, retrospektif bir çalışmadır ve randomizasyon ile kontrol grubundan yoksundur. Ölçümler bilgisayar tabanlı bir yazılımla yapılmıştır ve bazı ölçüm hataları olabilir. Son olarak, amacımızın kapsamı dışında olduğu için hasta bildirimli sonuç parametrelerini değerlendirmedik.

Sonuç

Konveks rod derotasyon tekniği, Lenke tip 5 AİS hastalarının tedavisinde güvenli ve etkili bir manevradır. Koronal düzlemde anlamlı bir düzeltme sağlar ve normal lomber lordozun korunmasına yardımcı olur.

Bu sayfadaki metin, makalenin Türkçe çevirisidir. Şekiller ve kaynakça için aşağıdaki PDF dosyasında özgün makaleye bakınız.

Kaynaklar ve ileri okuma

Bu sayfanın hazırlanmasında yararlanılan seçilmiş kaynaklar:

0532 136 88 88