Omuz kireçlenmesi, tıbbi adıyla omuz artrozu veya osteoartriti, omuz eklemindeki kıkırdak dokunun zaman içerisinde yıpranması ve eklem yüzeylerinin bozulmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Kıkırdak dokunun yapısının bozulmasıyla birlikte eklem hareketleri sırasında sürtünme artabilir ve buna bağlı olarak ağrı, sertlik ve hareket kısıtlılığı gelişebilir.
Omuz kireçlenmesi özellikle yaşla birlikte daha sık görülse de yalnızca ileri yaşla ilişkilendirilmemelidir. Daha önce geçirilmiş omuz yaralanmaları, tekrarlayan omuz çıkıkları, romatizmal hastalıklar, bazı kırıklar ve rotator manşet problemleri de eklemde zaman içerisinde dejeneratif değişikliklere neden olabilir.
Belirtilerin başlangıcı ve şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde ilk olarak hareket sırasında ağrı ortaya çıkarken, bazı kişilerde gece ağrısı veya omuzda sertlik daha belirgin olabilir.
Omuz Kireçlenmesi Nedir?
Omuz eklemi, kol kemiğinin üst kısmındaki humerus başı ile kürek kemiğinin glenoid adı verilen bölgesinin birleşmesiyle oluşur. Eklem yüzeylerini kaplayan kıkırdak dokusu, kemiklerin birbirleri üzerinde daha rahat hareket etmesine yardımcı olur.
Kıkırdak dokuda zaman içerisinde meydana gelen aşınma ve yapısal değişiklikler sonucunda eklem yüzeyleri arasındaki uyum bozulabilir.
Bu süreçte:
- Eklem aralığı daralabilir.
- Hareket sırasında sürtünme artabilir.
- Kemik çıkıntıları oluşabilir.
- Eklem hareketleri ağrılı hale gelebilir.
- Omuz hareket açıklığı azalabilir.
Omuz kireçlenmesinin temel mekanizması kıkırdak dokunun dejenerasyonudur. Bu nedenle günlük dilde kullanılan “kireçlenme” ifadesi, eklem içerisinde gerçekten kireç birikmesi anlamına gelmez.
Omuz Kireçlenmesi Neden Olur?
Omuz artrozunun tek bir nedeni bulunmaz. Yaşa bağlı dejenerasyon en sık karşılaşılan nedenlerden biri olmakla birlikte, daha önce yaşanan omuz problemleri de eklem kıkırdağının zaman içerisinde zarar görmesine katkıda bulunabilir.
Omuz kireçlenmesine zemin hazırlayabilecek durumlar arasında:
- Yaşa bağlı kıkırdak yıpranması
- Daha önce geçirilmiş omuz travmaları
- Omuz kırıkları
- Tekrarlayan omuz çıkıkları
- Romatizmal hastalıklar
- Rotator manşet yırtıkları
- Tekrarlayan ve yoğun omuz kullanımı
- Eklem enfeksiyonları
bulunabilir.
Özellikle daha önce omuz bölgesinde ciddi bir yaralanma geçirmiş kişilerde travmaya bağlı artroz gelişme ihtimali ayrıca değerlendirilir.
Omuz Kireçlenmesinin İlk Belirtileri Nelerdir?
Omuz kireçlenmesinin belirtileri başlangıçta hafif olabilir. Kişi özellikle belirli hareketlerde ortaya çıkan ağrıyı önemsemeyebilir.
İlk dönemlerde:
- Kol hareketleri sırasında ağrı
- Omuzda hafif sertlik
- Belirli açılarda hareket kısıtlılığı
- Omuz kullanımından sonra artan ağrı
- Hareket sırasında sürtünme veya ses hissi
görülebilir.
Hastalık ilerledikçe ağrı daha sık ortaya çıkabilir ve omuzun hareket kapasitesi giderek azalabilir.
Omuz Kireçlenmesinde En Sık Görülen Belirtiler
Omuz artrozunda görülebilecek belirtiler hastalığın seviyesine göre değişir.
En sık karşılaşılan şikâyetler şunlardır:
Omuz Ağrısı
Omuz kireçlenmesinin en belirgin belirtilerinden biri ağrıdır.
Başlangıçta ağrı çoğunlukla omuzun kullanılmasıyla ortaya çıkarken ilerleyen dönemlerde istirahatte de hissedilebilir.
Özellikle kolu kaldırmak, arkaya götürmek veya dönme hareketleri yapmak ağrıyı artırabilir.
Hareket Kısıtlılığı
Kıkırdak yapının bozulması ve eklemde sertlik oluşması sonucunda omuz hareketleri giderek kısıtlanabilir.
Kişi zaman içerisinde:
- Saç taramakta
- Giyinmekte
- Arkaya uzanmakta
- Üst raflara ulaşmakta
- Kolunu yukarı kaldırmakta
zorlanabilir.
Gece Ağrısı
Omuz kireçlenmesi bazı kişilerde gece ağrısına neden olabilir.
Özellikle omuzun üzerine yatıldığında veya uzun süre aynı pozisyonda kalındığında ağrı daha belirgin hale gelebilir.
Gece ağrısının ortaya çıkması tek başına omuz kireçlenmesine özgü değildir. Rotator manşet yırtıkları ve farklı omuz problemleri de gece ağrısına neden olabilir. Bu nedenle ağrının kaynağının değerlendirilmesi gerekir.
Omuzda Sertlik
Omuz hareketlerinin azalmasıyla birlikte eklemde sertlik hissi oluşabilir.
Kişi özellikle sabahları veya uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra omuzunu hareket ettirmekte zorlanabilir.
Hareket Sırasında Ses Gelmesi
Kıkırdak yüzeylerin bozulması ve eklem içerisindeki değişiklikler nedeniyle hareket sırasında sürtünme, çıtırtı veya takılma hissi oluşabilir.
Ancak omuzdan ses gelmesi tek başına kireçlenme anlamına gelmez. Labrum problemleri, tendon sorunları ve farklı eklem içi problemler de benzer seslere neden olabilir.
Omuz Kireçlenmesi Ağrısı Nerede Hissedilir?
Omuz artrozunda ağrı çoğunlukla omuz çevresinde hissedilir.
Ağrı:
- Omuzun ön tarafına
- Omuzun yan tarafına
- Üst kola
- Kürek kemiği çevresine
yayılabilir.
Bazı hastalarda ağrının kaynağı doğrudan omuz eklemi olmasına rağmen kişi ağrıyı üst kol bölgesinde daha yoğun hissedebilir.
Ağrının yeri tek başına tanı koydurmaz. Omuzdaki farklı hastalıklar benzer bölgelerde ağrı oluşturabilir.
Omuz Kireçlenmesinde Kol Neden Hareket Ettirilemez Hale Gelir?
Kireçlenme ilerledikçe eklem yüzeylerinde meydana gelen değişiklikler hareketin daha zor gerçekleşmesine neden olabilir.
Buna ek olarak ağrı nedeniyle kişi omuzunu daha az kullanmaya başlayabilir. Uzun süreli hareket azalması da eklem sertliğinin ve kas güçsüzlüğünün artmasına katkıda bulunabilir.
Bu nedenle ileri omuz artrozunda yalnızca ağrı değil, aktif ve pasif hareket açıklığındaki azalma da değerlendirilir.
Omuz Kireçlenmesi ile Donuk Omuz Aynı mıdır?
Hayır.
Omuz kireçlenmesi eklem kıkırdağındaki dejeneratif değişikliklerle ilişkilidir. Donuk omuz ise eklem kapsülünün kalınlaşıp sertleşmesi ve hareketlerin belirgin şekilde kısıtlanmasıyla ortaya çıkan farklı bir durumdur.
Her iki problemde de:
- Omuz ağrısı
- Hareket kısıtlılığı
- Günlük aktivitelerde zorlanma
görülebilir.
Bu nedenle yalnızca belirtilere bakılarak iki durumun birbirinden ayrılması her zaman mümkün değildir.
Omuz Kireçlenmesi ile Omuz Kas Yırtığı Arasındaki Fark
Rotator manşet yırtığında temel problem tendon yapısındaki hasardır. Omuz artrozunda ise esas olarak eklem kıkırdağında ve eklem yüzeylerinde dejenerasyon söz konusudur.
Bununla birlikte iki problem aynı kişide birlikte bulunabilir.
Özellikle rotator manşet tendonlarında ileri düzey hasar bulunan bazı hastalarda omuz ekleminin mekaniği değişebilir ve zaman içerisinde farklı dejeneratif değişiklikler gelişebilir.
Rotator manşet problemleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için Omuz Kas Yırtığı Nedir? Belirtileri ve Nedenleri içeriği incelenebilir.
Omuz Kireçlenmesi Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı süreci hastanın şikâyetlerinin değerlendirilmesiyle başlar.
Fizik muayenede omuzun:
- Hareket açıklığı
- Kas gücü
- Ağrılı hareketleri
- Eklem stabilitesi
değerlendirilebilir.
Bunun yanında görüntüleme yöntemleri tanının desteklenmesinde önemli rol oynar.
Omuz Kireçlenmesinde Röntgen Neden Önemlidir?
Röntgen, omuz artrozunun değerlendirilmesinde temel görüntüleme yöntemlerinden biridir.
Röntgende:
- Eklem aralığında daralma
- Kemik çıkıntıları
- Eklem yüzeylerinde değişiklik
- Kemik yapısındaki bazı dejeneratif bulgular
görülebilir.
Röntgen bulguları hastanın şikâyetleri ve muayene sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Omuz Kireçlenmesinde MR Gerekir mi?
MR her omuz kireçlenmesi vakasında zorunlu değildir.
Ancak farklı bir omuz probleminin eşlik ettiğinden şüphelenildiğinde MR kullanılabilir.
Özellikle:
- Rotator manşet tendonları
- Labrum
- Biseps tendonu
- Diğer yumuşak dokular
hakkında daha ayrıntılı bilgi elde edilmesine yardımcı olabilir.
Bu nedenle hangi görüntüleme yönteminin kullanılacağı hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
Omuz Kireçlenmesi Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, kireçlenmenin seviyesine ve hastanın şikâyetlerine göre değişir.
Başlangıç veya orta seviyedeki bazı vakalarda cerrahi dışı tedavi yöntemleri değerlendirilebilir.
Bunlar arasında:
- Aktivite düzenlemesi
- Ağrı kontrolü
- Fizik tedavi
- Egzersiz
- Uygun hastalarda enjeksiyon tedavileri
bulunabilir.
Amaç ağrının kontrol edilmesi, hareket kapasitesinin korunması ve günlük yaşam fonksiyonlarının desteklenmesidir.
Omuz Kireçlenmesinde Fizik Tedavi
Fizik tedavi, uygun hastalarda tedavinin önemli parçalarından biri olabilir.
Egzersiz programının amacı omuzun mevcut hareket kapasitesini korumak, çevre kasların gücünü desteklemek ve günlük yaşamda kullanılan hareketleri mümkün olduğunca sürdürmektir.
Egzersizler hastanın omuz hareket açıklığına ve ağrı seviyesine göre düzenlenebilir.
Aşırı yüklenme ise şikâyetleri artırabileceğinden egzersiz programının kontrollü olması gerekir.
Omuz Kireçlenmesinde Enjeksiyon Tedavileri
Bazı hastalarda eklem içi enjeksiyon tedavileri ağrı kontrolü amacıyla değerlendirilebilir.
Kortikosteroid enjeksiyonları belirli durumlarda kullanılabilir. PRP ve diğer biyolojik tedavilerin kullanım alanları ise hastanın durumuna ve mevcut bilimsel değerlendirmelere göre değişebilir.
Enjeksiyon tedavileri kıkırdak kaybını her durumda ortadan kaldıran yöntemler değildir. Bu nedenle tedavi seçeneği belirlenirken hastalığın seviyesi ve beklentiler birlikte değerlendirilmelidir.
Omuz Kireçlenmesinde Ameliyat Ne Zaman Gerekir?
Her omuz kireçlenmesinde cerrahi tedavi uygulanmaz.
Ancak ileri düzey artrozda:
- Şiddetli ve sürekli ağrı
- Gece ağrısı
- Belirgin hareket kısıtlılığı
- Günlük yaşam aktivitelerinde ciddi zorlanma
- Cerrahi dışı tedavilere rağmen devam eden şikâyetler
bulunuyorsa cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Ameliyat kararında yalnızca röntgen görüntüsündeki kireçlenme derecesi değil, hastanın yaşadığı şikâyetlerin günlük yaşam üzerindeki etkisi de önemlidir.
Omuz Kireçlenmesinde Omuz Protezi
İleri omuz artrozunda omuz protezi seçenekleri gündeme gelebilir.
Total anatomik omuz protezi, uygun hastalarda hasarlanmış eklem yüzeylerinin protez bileşenleriyle değiştirilmesini amaçlar.
Sitedeki Omuz Kireçlenmesi (Artrozu) için Total Anatomik Omuz Protezi Tedavisi içeriğinde bu tedavi yönteminin hangi durumlarda değerlendirildiği ve işlem hakkında ayrıntılı bilgiler yer almaktadır.
Anatomik omuz protezinin uygunluğu, özellikle rotator manşet tendonlarının durumuyla birlikte değerlendirilir.
Ters Omuz Protezi Nedir?
Bazı ileri omuz problemlerinde anatomik omuz protezi yerine ters omuz protezi değerlendirilebilir.
Özellikle ciddi rotator manşet yetersizliğinin eşlik ettiği bazı omuz artrozu tablolarında farklı bir biyomekanik yaklaşım gerekebilir.
Ters omuz protezinde omuz ekleminin doğal anatomik ilişkisi değiştirilerek deltoid kasının omuz hareketlerindeki rolünden yararlanılması amaçlanır.
Bu yöntemin gerekip gerekmediği; kireçlenmenin yapısı, rotator manşet tendonlarının durumu ve diğer klinik bulgularla birlikte değerlendirilir.
Omuz Artroskopisi Kireçlenmede Kullanılır mı?
Omuz artroskopisi farklı omuz hastalıklarının tedavisinde kullanılabilir. Ancak ileri omuz artrozunda uygulanacak cerrahi yöntem, kireçlenmenin seviyesine ve eklemdeki hasarın durumuna göre değişir.
Artroskopinin kullanım alanları arasında rotator manşet yırtıkları, labrum problemleri, omuz instabilitesi ve bazı eklem içi sorunlar bulunabilir.
Omuz artroskopisi hakkında ayrıntılı bilgi için Omuz Artroskopisi – Kapalı Omuz Ameliyatı sayfası incelenebilir.
Omuz Kireçlenmesi İlerler mi?
Omuz artrozu ilerleyici bir dejeneratif süreç olabilir. Ancak ilerleme hızı her kişide aynı değildir.
Bazı kişilerde belirtiler uzun süre benzer düzeyde kalabilirken bazı hastalarda ağrı ve hareket kısıtlılığı zaman içerisinde artabilir.
İlerlemeyi değerlendirmek için hastanın şikâyetleri, fizik muayene ve gerektiğinde görüntüleme sonuçları birlikte ele alınır.
Omuz Kireçlenmesi Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?
Omuz kireçlenmesi ilerledikçe günlük hayattaki basit hareketler zorlaşabilir.
Örneğin:
- Gömlek veya ceket giyme
- Saç tarama
- Yüz yıkama
- Üst raflara uzanma
- Arkaya uzanma
- Araç kullanma
- Uyku sırasında pozisyon değiştirme
gibi hareketler ağrılı hale gelebilir.
İleri aşamalarda kişi omzunu daha az kullanmaya başlayabilir ve buna bağlı olarak kas gücünde de azalma görülebilir.
Omuzdan Ses Gelmesi Kireçlenme Belirtisi midir?
Hareket sırasında omuzdan çıtırtı veya sürtünme sesi gelmesi kireçlenmede görülebilir. Ancak bu belirti tek başına artroz tanısı koydurmaz.
Sesin kaynağı:
- Kıkırdak yüzey değişiklikleri
- Tendon hareketleri
- Labrum problemleri
- Eklem içerisindeki farklı yapısal değişiklikler
olabilir.
Özellikle sesle birlikte ağrı, hareket kısıtlılığı veya güç kaybı bulunuyorsa omuzun değerlendirilmesi daha anlamlı hale gelir.
Omuz Kireçlenmesi ile Kalsifik Tendinit Aynı Şey midir?
Hayır.
Omuz kireçlenmesi eklem kıkırdağının dejenerasyonuyla ilişkilidir.
Kalsifik tendinit ise özellikle rotator manşet tendonları içerisinde kalsiyum birikimiyle ortaya çıkan farklı bir durumdur.
Kalsifik tendinitte ani ve şiddetli omuz ağrısı, kolu kaldırmada zorlanma ve gece ağrısı görülebilir.
Kalsifik tendinit hakkında ayrıntılı bilgi için Kalsifik Tendinitin Kapalı Ameliyat ile Tedavisi içeriği incelenebilir.
Omuz Kireçlenmesi Hangi Yaşlarda Görülür?
Omuz artrozu yaşla birlikte daha sık görülür. Ancak yalnızca ileri yaş hastalığı değildir.
Daha önce omuz travması geçiren, tekrarlayan çıkık yaşayan, romatizmal hastalığı bulunan veya omuz eklemini uzun yıllar yoğun şekilde kullanan kişilerde daha erken yaşlarda da görülebilir.
Bu nedenle kişinin yaşı kadar geçmiş omuz problemleri de değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Omuz kireçlenmesinin en önemli belirtisi nedir?
En sık görülen belirtiler omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığıdır. Hastalık ilerledikçe gece ağrısı, sertlik ve günlük aktivitelerde zorlanma da ortaya çıkabilir.
Omuz kireçlenmesi ağrı yapar mı?
Evet. Başlangıçta özellikle hareket sırasında ortaya çıkan ağrı, ilerleyen dönemlerde istirahatte ve gece de hissedilebilir.
Omuz kireçlenmesi kolu kaldıramamaya neden olur mu?
İleri kireçlenmede ağrı ve eklem sertliği nedeniyle kolu kaldırmak zorlaşabilir. Ancak belirgin güç kaybının başka nedenleri de olabileceği için rotator manşet gibi tendon yapıların da değerlendirilmesi gerekebilir.
Omuz kireçlenmesi ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Hastalığın seviyesine bağlı olarak ağrı kontrolü, fizik tedavi, egzersiz, aktivite düzenlemesi ve uygun hastalarda enjeksiyon gibi cerrahi dışı yöntemler değerlendirilebilir.
Omuz kireçlenmesi ameliyat gerektirir mi?
Her hastada ameliyat gerekmez. İleri artrozda şiddetli ağrı, ciddi hareket kaybı ve cerrahi dışı tedavilere rağmen devam eden şikâyetler varsa omuz protezi gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Omuz kireçlenmesinde hangi protez kullanılır?
Kullanılacak protez omuz ekleminin ve rotator manşet tendonlarının durumuna göre belirlenir. Uygun hastalarda anatomik total omuz protezi, bazı rotator manşet problemlerinin eşlik ettiği durumlarda ise ters omuz protezi değerlendirilebilir.
Omuz kireçlenmesi ile omuz kas yırtığı aynı mıdır?
Hayır. Kireçlenme esas olarak eklem kıkırdağındaki dejenerasyonu, rotator manşet yırtığı ise tendon hasarını ifade eder. İki problem aynı kişide birlikte bulunabilir.
Omuz kireçlenmesi gece ağrısı yapar mı?
Evet. Özellikle ileri artrozda gece ağrısı görülebilir. Ancak gece omuz ağrısının farklı nedenleri de bulunabileceğinden tek başına bu belirtiyle tanı konulamaz.
Omuz kireçlenmesi röntgende belli olur mu?
Röntgen, eklem aralığındaki daralma, kemik çıkıntıları ve bazı dejeneratif değişikliklerin değerlendirilmesinde önemli bir yöntemdir.
Omuz kireçlenmesinde MR çekilir mi?
Bazı hastalarda MR gerekebilir. Özellikle rotator manşet tendonları veya diğer yumuşak dokular hakkında daha ayrıntılı bilgi gerektiğinde kullanılabilir.
Omuz kireçlenmesi ilerler mi?
İlerleyebilir ancak hastalığın ilerleme hızı kişiden kişiye değişir. Klinik şikâyetler ve gerektiğinde görüntüleme yöntemleriyle takip yapılabilir.